12ADe leerling analyseert en redeneert over patronen en verbanden.
1herkennen, beschrijven en voortzetten van patronen in rijen getallen en figuren;4
Twee soorten regelsTyp het begin en de stap van een rij en zie de regel van term naar term (de sprongen) en de regel van plaats naar term (de n-de term).Open
De grafiek van een rijTyp een begin en een stap of sleep de eerste twee punten en zie dat de punten (n, term) van een lineaire rij op een lijn liggen met de stap als richtingscoëfficiënt.Open
Regelster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Van term naar term en van plaats naar term’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Van term naar term en van plaats naar term KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
2identificeren van patronen en verbanden in datasets;3
Gelijke stappen: is de tabel lineair?Typ een tabel en zie de stappen Δx, Δy en Δy/Δx: overal dezelfde Δy/Δx is lineair, gelijke tweede verschillen zijn kwadratisch, gelijke factoren exponentieel.Open
Evenredig? Test de tabelTyp een eigen tabel of kies een situatie, laat y ÷ x voor elke kolom uitrekenen en zie of de punten op één lijn door (0, 0) liggen.Open
Vind n en k uit gegevensMetingen volgen y = k·xⁿ: kies n, test y ÷ xⁿ in de tabel en vind k als het overal gelijk is.Open
3identificeren en beschrijven van verbanden tussen grootheden;7
Recht evenredig, omgekeerd evenredig of geen van beide?Beslis bij een situatie met een kleine tabel of ze recht evenredig, omgekeerd evenredig of geen van beide is en typ de hoeveelheid voor 1 of het getal dat gelijk blijft.Open
Lineaire functies in het dagelijks levenLineaire modellen: een echte situatie als y = beginwaarde + helling × x.Open
De omgekeerde kwadratenwet: licht, geluid, zwaartekrachtKies een lamp, een luidspreker of de zwaartekracht, typ de waarde op afstand 1 en zie dat y = k ÷ x²: dubbele afstand geeft vier keer minder.Open
Snelheid en tijd: sneller, korterTyp de afstand van een reis en de snelheid van twee tot vier manieren om te reizen en zie de tijd als balk: dubbele snelheid geeft de helft van de tijd.Open
Evenredig in het echt?Beslis of een situatie uit het dagelijks leven evenredig is en zoek de hoeveelheid voor één, of de reden waarom niet.Open
Omgekeerd evenredig-pro! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Omgekeerd evenredig’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Omgekeerd evenredig KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
4weergeven van patronen en verbanden in een beschrijving, tabel, grafiek en formule, en deze weergaven in elkaar omzetten;11
Woordformules en letterformules gebruiken5
Schrijf de formuleEen situatie in woorden: schrijf zelf de formule, eerst met de getallen van het verhaal en dan alleen met letters.Open
Van woorden naar lettersDezelfde tien woordformules in drie stappen: de woorden, een letter voor elk woord en de korte manier van schrijven (2 × k = 2k).Open
WoordformulesLees tien formules uit het dagelijks leven in woorden, kies eigen getallen voor elke grootheid en zie de getallen worden ingevuld en de berekening stap voor stap lopen.Open
Formulester! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Woordformules en letterformules gebruiken’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Woordformules en letterformules gebruiken KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Wat is een functie?2
Recht evenredig: herkennen2
5beschrijven en interpreteren van standaardverbanden in verschillende representaties.19
Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen3
De vergelijking van een lijn: uit een punt en een richtingscoëfficiënt, of twee puntenStel een punt en een richtingscoëfficiënt of twee punten in, schrijf de vergelijking van de lijn op in vijf vormen en controleer haar met een tweede punt.Open
Lijnenster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Exponentiële functies3
y = a·bˣ: groeifactor en percentagey = a · bˣ: typ b of een percentage (+5 % is b = 1,05, −20 % is b = 0,8) en sleep het beginpunt.Open
Exponentiële ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Exponentiële functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Exponentiële functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Lineaire functies4
Omrekengrafieken en y = kxOntdek dat bij y = kx dubbele x dubbele y geeft en y ÷ x overal gelijk is, en reken met een omrekengrafiek heen en terug, ook bij een situatie in woorden.Open
Van y = x naar y = ax + bVermenigvuldig de lijn y = x met a en schuif hem b omhoog of omlaag en zie hoe helling, nulpunt en stijgen of dalen veranderen; raad eerst de grafiek.Open
Lijnster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Lineaire functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Lineaire functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Omgekeerd evenredig4
De grafiek van een omgekeerd evenredig verband: een krommeKies het getal x · y = k en sleep het punt langs de kromme y = k ÷ x.Open
Omgekeerd evenredig? Test de tabelTest of een tabel omgekeerd evenredig is: typ eigen getallen of kies een situatie als werkers en dagen of snelheid en tijd.Open
Omgekeerd evenredig-pro! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Omgekeerd evenredig’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Omgekeerd evenredig KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Recht evenredig: herkennen4
De formuledetective: y = k · xTyp een formule of kies een voorbeeld en test in tabel en grafiek of ze evenredig is: y ÷ x altijd gelijk, dubbele x geeft dubbele y, een lijn door (0, 0).Open
De grafiek van een evenredigheid: een lijn door (0, 0)Sleep twee tot vijf punten over het rooster en zie dat de grafiek een lijn door (0, 0) is als alle punten op één straal liggen; y ÷ x is dan overal gelijk.Open
Evenredigheidsdetective! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Recht evenredig: herkennen’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Recht evenredig: herkennen KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
12A-hvAanvulling havo-vwo
1beschrijven van een patroon in een rij getallen met een formule;5
Vind de n-de termTyp een rij met een begin en een stap en bouw de n-de term a × n + b met twee vakjes; de tabel wordt groen als de termen kloppen.Open
Twee soorten regelsTyp het begin en de stap van een rij en zie de regel van term naar term (de sprongen) en de regel van plaats naar term (de n-de term).Open
De grafiek van een rijTyp een begin en een stap of sleep de eerste twee punten en zie dat de punten (n, term) van een lineaire rij op een lijn liggen met de stap als richtingscoëfficiënt.Open
Regelster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Van term naar term en van plaats naar term’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Van term naar term en van plaats naar term KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
2uitleggen wanneer een verband een functie is;6
Pijlen: functie of niet?Teken pijlen van invoer naar uitvoer en zie of de relatie een functie is, één-op-één of veel-op-één.Open
De verticale-lijntestSleep een verticale lijn over een grafiek: snijdt hij twee keer, dan is het geen functie. Typ een formule of teken zelf een kromme.Open
Functiemachine: raad mijn regelGetallen gaan in een machine en de uitvoer komt eruit: vind de uitvoer, raad de regel uit de tabel en zie dat een machine een invoer kan weigeren.Open
f(x) aflezen in een grafiekLees f(a) af in een grafiek: sleep x = a over de x-as en zie de pijl naar de grafiek en naar de y-as, ook van uitvoer terug naar invoer.Open
Functiedetective! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Wat is een functie?’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Wat is een functie? KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
3beschrijven van het veranderingsgedrag van een functie;3
Gemiddelde veranderingGemiddelde veranderingssnelheid: versleep A en B langs een grafiek; de snijlijn en de stapdriehoek tonen (f(b) − f(a)) ÷ (b − a) met zijn eenheid.Open
Grafiek-detective: belangrijke kenmerkenEen punt rijdt over een grafiek en zegt wat de grafiek daar doet: nulpunten, positief en negatief, stijgend en dalend, maximum en minimum.Open
Snelheid-tijdgrafieken: oppervlakte is afstandVersleep de hoekpunten van een snelheid–tijdgrafiek, laat de auto rijden en zie dat de oppervlakte onder de grafiek de afstand is en de steilheid de versnelling.Open
4herkennen en beschrijven van standaardverbanden in verschillende representaties;17
Exponentiële functies6
Dobbelsteenverval: een echt experimentEen echt experiment: gooi N dobbelstenen, haal de dobbelstenen weg die een zes (of twee of drie ogen) tonen en gooi de rest opnieuw.Open
Vouw papier tot de maanVouw een vel papier steeds opnieuw, zie in de grafiek dat elke vouw de dikte verdubbelt en raad hoeveel vouwen nodig zijn tot een huis, de Mount Everest of de maan.Open
Exponentiële puzzelsPuzzels met exponentiële grafieken: vind y = a · bˣ uit twee punten en zet een percentage om in een groeifactor.Open
Exponentiële functies in het dagelijks levenLees een spaarrekening, een telefoon die waarde verliest, een medicijn in het bloed en volgers online als y = a · bᵗ en probeer hele stappen tot het doel.Open
Exponentiële ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Exponentiële functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Exponentiële functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Kwadratische functies5
Gaat hij erin? Een basketbalparaboolLaat een bal langs een parabool naar de basket gaan: sleep de top of typ een formule, voorspel eerst of hij te kort, erin of te ver gaat en zoek een formule die raak is.Open
Standaardvorm: wat doen a, b en c?Schuif a, b en c van y = ax² + bx + c en zie wat ze met de parabool doen; vul een tabel in om de as en de top te vinden.Open
Parabool-puzzels: spookgrafieken en beschrijvingenEen spel: leg jouw parabool op een gestippelde spookgrafiek, of bouw de parabool van een beschrijving (top en punt, nulpunten en punt, drie punten).Open
Parabool-ster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Kwadratische functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Kwadratische functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Wortelfuncties en gebroken functies3
Pizza's delen: omgekeerd evenredig y = k/xVerdeel k pizza’s over n vrienden en zie dat twee keer zoveel vrienden half zoveel per persoon geeft: omgekeerd evenredig, y = k/x; raad eerst bij een tabel.Open
Wortel- en breukster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Wortelfuncties en gebroken functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Wortelfuncties en gebroken functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
5gebruiken van de eigenschappen van standaardverbanden.16
Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen5
Hellingshoek en richtingscoëfficiënt: tangens, kwadranten, 0 en 90 gradenRaad hoe de richtingscoëfficiënt en de hellingshoek van een lijn samenhangen, meet op je eigen lijn en lees waarom (de tangens), ook voor hoeken van 0° tot 180°.Open
Twee lijnen: evenwijdig, snijdend, samenvallend, loodrechtTyp twee lijnen in elke vorm, vind de richtingscoëfficiënt en de hellingshoek en beslis of ze evenwijdig zijn, snijden, samenvallen of loodrecht staan.Open
Hellingen en lijnen in het dagelijks levenBereken steilheid, hellingspercentage en hellingshoek van een dak, helling of weg, de veranderingssnelheid van een batterij of tank en de ligging van twee straten.Open
Lijnenster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Hellingshoek, richtingscoëfficiënt en onderlinge ligging van lijnen KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Wortelfuncties en gebroken functies3
Pizza's delen: omgekeerd evenredig y = k/xVerdeel k pizza’s over n vrienden en zie dat twee keer zoveel vrienden half zoveel per persoon geeft: omgekeerd evenredig, y = k/x; raad eerst bij een tabel.Open
Wortel- en breukster! (quiz) QuizEindeloos oefenen met een score bij het onderwerp ‘Wortelfuncties en gebroken functies’.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Wortelfuncties en gebroken functies KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Machtsverbanden3
Verdubbel x: wat doet y?Verdubbel x in y = k·xⁿ en zie dat y met mⁿ wordt vermenigvuldigd: dubbele zijde is 4 keer de oppervlakte en 8 keer de inhoud.Open
MachtspuzzelsEindeloze machtspuzzels: vind de factor van y als x wordt vermenigvuldigd, zoek k of n uit twee punten of reken een echte situatie door.Open
Klassenronde: de hele klas tegelijk – Machtsverbanden KlassenrondeVijf vragen voor de hele klas tegelijk: definities, regels, waar of fabel en sommen.Open
Applicaties die het kerndoel in het algemeen behandelen2
Deze applicaties horen bij het kerndoel als geheel, niet bij één uitwerking.
De loodlijn door een punt van een lijn: stel de vergelijking opStel de loodlijn door een punt P op twee manieren op en controleer of een getypte vergelijking echt loodrecht door P gaat.Open
Exponentiële modellen: passend bij de dataStel a en b in tot de kromme bij de meetpunten past (bacteriën, medicijn in het bloed, afkoelende koffie of eigen gegevens) en lees de gemiddelde afstand af.Open
SLO-document: p. 22






