İnteraktif Dersler

Ondalık sayılarla işlemler

Ders notları

Tanım

10, 100, 1000 ile çarpma

Her rakam 1, 2 ya da 3 basamak sola kayar.
1001010.10.01345×100345
Örnek
m'lik bir kurdele. Bunlardan 10 tanesi kaç m eder? m
1010.127×1027
Tanım

10, 100, 1000'e bölme

Her rakam sağa kayar. Boş basamaklara sıfır yazılır.
10.10.010.00134÷1000034
Örnek
kg pirinç 100 torbaya eşit paylaştırılır. kg her torbada
1010.10.0156÷100056
Kural

Toplama ve çıkarma

Virgülleri alt alta yaz, sıfırla tamamla, sağdan başla.
10.10.011250075+325=
Örnek
işlemini yap.
10.10.0131110420175−245=
Kural

Çarpma

Önce virgülleri yok say, sonra ondalık basamakları say. →
1.20.30.36
Örnek
işlemini yap. → 2 ondalık basamak →
0.80.70.56
Kural

Ondalık sayıya bölme

İki sayıyı da 10 kat büyüt: sonuç değişmez.
0.30.30.30.31.2×10333312
Örnek
işlemini yap.
0.90.90.90.90.94.5×109999945
Kural

Bir doğal sayıyla çarpma

3 kere 4 onda bir = 12 onda bir
0.4×3=1.2
Örnek
Tanesi euro olan 4 defter. Toplam? euro
02.557.5102.52.52.52.5
Püf noktası

Önce tahmin et

Yani sonuç , değil.
4.82.152
Örnek
işlemini yap. → yani , değil
3.95.145
Püf noktası

Para

Para üstü = verilen − toplam
131420+0.55+613.45
Örnek
euroluk öğle yemeği için euro verirsin. Para üstü? euro
6710+0.65+36.35
Dikkat!

Son rakamlar değil

Son rakamları değil, virgülleri alt alta yaz.
10.10.01320145+465=
Örnek
: Ali son rakamları alt alta yazar.✘ ✔
10.10.01560215+775=
Dikkat!

Çarpma küçültebilir

1'den küçük bir sayıyla çarpınca sonuç küçülür.
6×0.533
Örnek
: Mia sonucun 8'den büyük olmasını bekler.✘ 8'den büyük ✔
8×0.252222
Uç durum

Sondaki sıfırlar

Sonucun sonundaki sıfırlar atılabilir.
0.250.250.250.250.25×4=1
Örnek
işlemini yap.
1.5×4=6
Uç durum

Bir doğal sayıdan çıkarma

Doğal sayıyı sıfırlarla yaz.
10.10.014910500136−364=
Örnek
işlemini yap.
10.10.017910800245−555=
Kural

Yarıla ve iki katına çıkar

Bir çarpmada bir sayıyı yarılayıp diğerini iki katına çıkarabilirsin: cevap aynı kalır. Yarılaması kolay olan sayıyı, yani çift sayıyı yarıla.
Örnek
→ 6’yı yarıla, 2,5’i iki katına çıkar. .
Kural

Telafi: yakındaki kolay bir sayı

Yakındaki kolay bir sayıyı kullan, sonra düzelt. 3,99, 4 eksi 0,01’dir; bu yüzden 12 kere 4’ü al, sonra 12 kere 0,01’i çıkar.
Örnek
4,02, 4 artı 0,02’dir; bu yüzden eklersin. .
Kural

Bölmede ikisini de ikiye katla

Bir bölmede iki sayıyı da 2 kat ya da 4 kat büyütebilirsin: cevap aynı kalır. Bölenin tam sayı olmasını sağlayan sayıyı seç.
Örnek
→ iki sayıyı da 2 kat büyüt. .
Kural

Kalanlı bir bölme

Ondalıklı bir bölenle yapılan bölmede kalan olabilir. Bölenin kaç kere sığdığını bul, çarp ve bunu çıkar. Kalan her zaman böldüğün sayıdan küçüktür. → ve
Örnek
Yani kalan 2 ve 2, 2,5’ten küçüktür. Bir tane daha. , 6 kalan 0,2’dir; çünkü ve .

Alıştırmalar

3,45 × 100 kaçtır? Kolay
1001010.10.01345
Çözümü göster
100'de 2 sıfır var → her rakam 2 basamak sola kayar
1001010.10.01345×100345
Cevap → 345
Virgül yerinde kalır; rakamlar kayar.
3,2 + 1,45 işlemini yap. Orta
0123453.21.45?
Çözümü göster
Virgüller alt alta → 3,20 + 1,45
10.10.01320145+
Sağdan → 0 + 5, 2 + 4, 3 + 1
10.10.01320145+465=
Cevap → 4,65
Her sütunda bir rakam olsun diye sıfırla tamamla →
1,2 × 0,3 işlemini yap. Orta
1.20.3?
Çözümü göster
Virgülsüz → 12 × 3 = 36
12336
Ondalık basamakları say → 1 + 1 = 2
1.20.30.36
Cevap → 0,36
0,3 ile çarpmak küçültür: 0,36 < 1,2.
1,25 avroluk 3 içecek alıp 5 avro veriyorsun. Ne kadar para üstü alırsın? Zor
051.251.251.25?
Çözümü göster
Toplam → 3 × 1,25 = 3,75
051.251.251.253.75
Para üstü → 5 − 3,75 = 1,25
051.253.75
Cevap → 1,25 avro
Kontrol: 3,75 + 1,25 = 5.
işlemini yarılayarak ve iki katına çıkararak hesapla. Kolay
Çözümü göster
Çift sayıyı yarıla. .
Diğer sayıyı iki katına çıkar. .
Çarp. .
49
Kontrol → .
işlemini telafi ederek hesapla. Orta
Çözümü göster
2,99, 3 eksi 0,01’dir; bu yüzden 8 kere 3’ü al. .
8 kere 0,01’i çıkar. .
Düzelt. .
23,92
Kontrol → .
işlemini kalanlı hesapla ve cevabı kontrol et. Zor
Çözümü göster
1,5, 11’in içine kaç kere sığar? 7 kere. .
Kalan, artandır. .
Kalan 0,5, 1,5’ten küçüktür; yani 7 doğrudur.
7 kalan 0,5
Kontrol → .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7

Hollanda: Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, Groep 6, Vmbo bb (3-4. sınıf), Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf)

Türkiye (MEB): 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7

ABD (Common Core): Grade 5, Grade 4, Grade 6

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 4 uygulama

10 ile çarp, 10'a böl: rakamlar kayar

  • Bir ondalık sayıyı 10, 100 ve 1000 ile çarpma
  • Bir ondalık sayıyı 10, 100 ve 1000 ile bölme
  • Rakamların kaydığını, virgülün yerinde kaldığını bilme

Virgül virgülün altına: toplama ve çıkarma

  • Virgüller alt alta gelecek şekilde ondalık sayıları toplama
  • Ondalık sayıları çıkarma ve onluk bozma
  • Sondaki sıfırların hiçbir şeyi değiştirmediğini bilme

Ondalık sayılarla çarpma ve bölme: alan ve atlamalar

  • İki ondalık sayıyı çarpma ve ondalık basamakları sayma
  • Ondalık sayıya bölme
  • 1 değerinden küçük bir sayıyla çarpma ya da bölmenin etkisini tahmin etme
  • Ondalık sayılarla kolay hesaplama: yarılama ve ikiye katlama, telafi

Pazarda: toplam ve para üstü

  • Ondalık para tutarlarını toplama
  • Bir fiyatı tam sayıyla çarpma
  • Para üstünü hesaplama