İnteraktif Dersler

Ters orantı

Ders notları

Tanım

Ters orantı

Bir sayı çarpılınca diğeri aynı sayıya bölünür.
26124×3÷3
Örnek
24 şeker paylaşılıyor: 4 çocuğa 6’şar düşer. Çocuk sayısı iki katı olursa: çocuk → ’er
66664×2333333338
Tanım

Değişmeyen sayı

üst × alt her sütunda aynıdır.
122248324
Örnek
Alanı 36 cm² olan dikdörtgenler.
94366636
Tanım

Formül ve grafik

Grafik, eksenlere hiç değmeyen bir eğridir.
2468101224681012xyy=24/x
Örnek
Alanı 36 olan dikdörtgenler: .Genişlik → uzunluk
246810681012xyy=36/x123
Kural

1. adım: iş

üst × alt'ı çarp. 6 işçi 10 günde bitiriyor: işçi-gün
10 d660
Örnek
3 boyacı bir çiti 10 saatte boyuyor. boyacı-saat
10 h330
Kural

2. adım: böl

İşi yeni sayıya böl. gün (4 işçi için)
10 d66015 d460
Örnek
Parkı temizleme: 4 yardımcı 12 saatte bitiriyor. 6 yardımcıyla: → saat
12 h4488 h648
Kural

Hız ve zaman

yol = hız × zaman, yani zaman = yol ÷ hız. saat
2 h90 km/h180 km
Örnek
30 km’lik bisiklet turu. 10 km/sa hızla ne kadar sürer? saat
3 h10 km/h30 km
Püf noktası

Çarpan yolu

Üst satır × 1,5, alt satır ÷ 1,5.
461510×1.5÷1.5
Örnek
. 6’ya ne karşılık gelir? →
26186×3÷3
Püf noktası

Daha çok mu, daha az mı?

Daha çok işçi: daha az gün. Cevabın ters yöne gidiyorsa bölmen gereken yerde çarpmışsın demektir.
0481212346
Örnek
5 pompa bir gölü 12 saatte boşaltıyor. 10 pompayla süre 12’den az olmalı: saat ✔
04812125610
Dikkat!

Doğru mu, ters mi?

3 işçi 12 günde bitiriyor. O hâlde 6 işçi 6 günde bitirir, 24 günde değil.İşçi iki katı: gün yarısı.
361224×2×2✘36126×2÷2✔
Örnek
2 musluk bir küveti 20 dakikada dolduruyor. 4 musluk olursa?✘ ✔ dakika
242040×2×2✘242010×2÷2✔
Dikkat!

Azalmak her zaman ters orantı değil

de azalır. Ama ve : çarpım değişiyor.
6810122410xy2846
Örnek
Sam’in 12 çıkartması var, tanesini veriyor: . ama → ters orantı değil
6810121424612xy21048
Uç durum

Tam işçi, tam gün

60 işçi-gün ÷ 7 işçi: günGerçek hayatta: 9 gün.
Örnek
Paketleme 40 kişi-saat sürüyor. 6 kişiyle: → 7 saat planla
Uç durum

Asla 0 değil

0 işçiyle iş hiç bitmez. Eğri eksenlere bu yüzden hiç değmez.
2468101224681012xy
Örnek
30 şeker paylaşılıyor: 1 çocuğa 30, 30 çocuğa 1’er düşer. yapılamaz → ’da nokta yok
102030102030xy

Alıştırmalar

Bir ters orantı tablosunda var. bul. Kolay
2312?
Çözümü göster
12224
122248324
Cevap →
Kontrol: .
6 işçi bir işi 10 günde bitiriyor. 4 işçi kaç günde bitirir? Orta
6410?
Çözümü göster
işçi-gün
10 d660
10 d66015 d460
Cevap → 15 gün
Kontrol: daha az işçi, daha çok gün, .
Saatte 90 km giden bir araba yolu 2 saatte alıyor. Saatte 60 km giderse kaç saatte alır? Orta
km/h9060h2?
Çözümü göster
km
2 h90 km/h180 km
2 h901803 h60180
Cevap → 3 saat
Kontrol: daha yavaş, daha çok zaman, .
5 musluk bir havuzu 24 dakikada dolduruyor. 8 dakikada kaç musluk doldurur? Zor
5?min248
Çözümü göster
245120
245120815120
Cevap → 15 musluk
Kontrol: .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Hollanda: Groep 8, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik B, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik C, Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Havo · Matematik A

Türkiye (MEB): 7. sınıf, 8. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE)

ABD (Common Core): Grade 7, Grade 8

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 5 uygulama

Ters orantı mı? Tabloyu sına

  • Bir tabloyu ters orantı için sınama
  • Her sütun için üst × alt değerini hesaplama
  • Ters orantıyı doğru orantıdan ayırt etme

Ters orantının grafiği: bir eğri

  • Eğrinin her yerinde üst × alt değerinin aynı olduğunu görme
  • Grafiğin eksenlere hiç değmeyen bir eğri olduğunu bilme
  • Eğriyi doğru orantının doğrusundan ayırt etme

Ters orantı problemleri: işçi, hız, zaman

  • Ters orantıyı üst × alt değeriyle çözme
  • Yeni bir üst ya da alt sayı için diğer sayıyı bulma
  • Çarpanı kullanma: bir satırda ×, diğerinde ÷

Doğru orantı mı, ters orantı mı, hiçbiri mi?

  • Doğru orantı, ters orantı ve hiçbiri arasında ayrım yapma
  • 1 birimin miktarını ya da sabit kalan sayıyı bulma
  • Orantılı bir durumu başlangıç miktarı olan durumdan ayırt etme

Hız ve zaman: daha hızlı, daha kısa

  • Sabit mesafede daha yüksek hızın daha az süre demek olduğunu bilme
  • Süreyi hesaplama: mesafe ÷ hız
  • Zamanında varmak için gereken hızı hesaplama