Konum vektörü bir noktanın nerede olduğunu söyler: başlangıç noktası O noktasından o noktaya giden oktur. A(x,y) noktasının konum vektörü OA=a=(xy) olur; yani sütun, koordinatların kendisidir. Büyük harfler noktaları, küçük harfler vektörleri adlandırır.
Örnek
A(3,2) noktasının konum vektörü a=(32) olur.B(−2,4) noktasında b=(−24) bulunur; yani O noktasından 2 sola ve 4 yukarı.
Uç durum
Başlangıç noktasının oku yoktur
Başlangıç noktası O her konum vektörünün başladığı yerdir; bu yüzden kendi konum vektörü sıfır vektörü 0 olur. A başlangıç noktasıysa a=0 ve AB=b−0=b olur; yani O noktasından yer değiştirme, B noktasının konum vektörüdür. Başka bir yerden başlayan ok konum vektörü değil, yer değiştirmedir.
Örnek
A başlangıç noktası O ve B(5,−3) olsun. O zaman a=(00) ve b=(5−3) olur.AB=b−a=(5−3)−(00)=(5−3) bulunur ve bu, b vektörünün kendisidir.
Kural
Son eksi baş
A noktasından B noktasına vektör, son eksi baştır, yani AB=b−a. A noktasından O noktasına geri git (bu −a olur), oradan B noktasına git (bu +b olur); böylece AB=AO+OB=−a+b bulunur. Koordinatlarla çalışırken B noktasının koordinatlarından A noktasının koordinatlarını çıkar.
Örnek
A(−1,3) ve B(4,1) olduğundan a=(−13) ve b=(41) olur.b−a=(1−34−(−1))=(5−2) bulunur; yani 5 sağa ve 2 aşağı.
Dikkat!
AB, BA değildir
BA=a−b=−AB vektörünün uzunluğu AB ile aynıdır, yönü terstir. Sık yapılan bir hata, AB için başı önce yazıp a−b demektir; önce son gelir. Kontrol için vektörü başlangıç noktasına ekle. Bitim noktasına varmalısın.
Örnek
A(2,5) ve B(−1,1) için AB=(1−5−1−2)=(−3−4) ve BA=(34) bulunur.Başlangıç noktasıyla kontrol et. a+AB=(5+(−4)2+(−3))=(−11) olur ve bu B noktasıdır.
Tanım
İki nokta arasındaki uzaklık
A ile B arasındaki uzaklık AB vektörünün uzunluğudur; yani ∣AB∣=∣b−a∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2 olur. Bu, uzaklık formülünün vektörlü biçimidir. Sıra önemli değildir, çünkü kareler eksileri yok eder ve ∣BA∣=∣AB∣ olur.
Örnek
A(−2,1) ve B(4,−7) için AB=(−7−14−(−2))=(6−8) bulunur.Uzaklık ∣AB∣=62+(−8)2=100=10 olur.
Kural
Başlangıç ve AB’den bitime
Başlangıç noktası A ve AB vektörü biliniyorsa bitim noktası b=a+AB olur; yani sütunu A noktasının koordinatlarına ekle. Tersine, başlangıç noktası a=b−AB olur.
Örnek
A(−3,2) ve AB=(5−4) için b=(2+(−4)−3+5)=(2−2) bulunur; yani nokta B(2,−2) olur.Geri giderken b−AB=(−32) çıkar ve bu yine A noktasıdır.
Kural
Doğru üzerinde hareket eden nokta
p=a+tv, A noktasında başlayıp (t=0) v boyunca hareket eden noktanın konum vektörüdür. t=1 iken nokta B=a+v konumundadır, t=2 iken iki kat uzaktadır, t=21 ise yarı yoldadır. Bu noktaların hepsi A noktasından geçen ve yönü v olan doğrunun üzerindedir; negatif t ters yöne gider.
Örnek
A(1,−2) ve v=(23) olsun. t=1 sonra nokta P(3,1), t=3 sonra P(7,7) olur.t=1,5 için konum p=(−21)+1,5(32)=(42,5) olur; yani nokta P(4,2,5) noktasıdır.
Kural
Paralelkenarın dördüncü köşesi
Bir paralelkenarda karşılıklı kenarlar eşit vektörlerdir. P, Q ve R noktaları üç farklı biçimde paralelkenara tamamlanabilir. X, P noktasının karşısındaysa PQ=RX olur; yani x=q+r−p bulunur. X noktasının iki komşusunu topla, karşısındaki köşeyi çıkar. Aynı doğru üzerindeki üç nokta paralelkenar vermez.
Örnek
X, P noktasının karşısında olmak üzere P(1,1), Q(5,2) ve R(3,5) için x=(5+3−1,2+5−1)=(7,6) bulunur; yani nokta X(7,6) olur.PX ve QR köşegenlerinin orta noktası aynıdır, M(4,3,5); bu da cevabı doğrular.
Kural
Orta nokta ortalamadır
AB doğru parçasının orta noktası M tam yarı yoldadır; yani m=a+21AB=21(a+b) olur. İki konum vektörünün ortalamasıdır; koordinatlarla M(2xA+xB,2yA+yB) olur. Bu durumda AM=MB olur.
Örnek
A(−3,2) ve B(5,6) olsun. Koordinatlar x=2−3+5=1 ve y=22+6=4 olur; yani nokta M(1,4) olur.Kontrol için AM=(42) ve MB=(42) vektörleri eşittir.
Püf noktası
Öteki uç noktayı bul
Orta nokta M ile bir uç nokta A biliniyor mu? A noktasından M noktasına git, sonra aynı adımı bir kez daha at; yani b=2m−a olur. Kontrol için a ve b vektörlerinin ortalamasını al. Sonuç m olmalı.
Örnek
A(1,−2) ve orta nokta M(4,1) için b=2m−a=2(14)−(−21)=(74) bulunur; yani nokta B(7,4) olur.A ve B noktalarının ortalaması yine orta nokta M olur; olması gerektiği gibi.
Kural
Bir doğru parçasını bölmek: AP : PB = m : n
P noktası AB üzerinde ve AP:PB=m:n ise AB doğru parçası m+n eşit parçaya bölünür ve AP bunlardan m tanesidir; yani AP=m+nmAB olur. Buradan p=m+nna+mb bulunur. Dikkat, a ile n, b ile m çarpılır.
Örnek
A(−2,1), B(7,4) ve AP:PB=2:1 için p=31⋅(1−2)+2⋅(47)=31(912)=(43) bulunur; yani nokta P(4,3) olur.Kontrol. AP=(62) vektörü, PB=(31) vektörünün iki katıdır.
Dikkat!
Parçalar, kesir değil
AP:PB=1:3 olması, AP uzunluğunun AB uzunluğunun üçte biri olduğu anlamına gelmez. Bütün doğru parçası 1+3=4 parçadır ve AP bunlardan biridir; yani AP=41AB olur. Önce bütün parçaları say. Formülde a ağırlığı 3, b ağırlığı 1 olur.
Örnek
A(0,2) ve B(8,10) için AP:PB=1:3 iken p=43a+b olur; yani nokta P(2,4) olur.AB doğru parçasının üçte biri yanlış olarak (38,314) verirdi.
Kural
Doğru parçasının dışında
P, AB doğrusu üzerinde ama doğru parçasının dışındaysa yine AP:PB=m:n olur, ama iki parça aynı yöne bakar; bu yüzden p=m−nmb−na. m>n ise P, B ötesindedir; m<n ise A önündedir; m=n ise böyle bir nokta yoktur.
Örnek
A(1,2), B(4,5) ve B noktasının ötesinde P ile AP:PB=5:2 için p=5−25(54)−2(21)=31(2118)=(67) bulunur; yani nokta P(6,7) olur.AP=(55) ve PB=(−2−2) vektörlerinin uzunlukları 52 ve 22 olur.
Tanım
Ağırlıklı ortalama
Ağırlıkları w1,w2,… olan P1,P2,… noktalarının kütle merkezi g=w1+w2+⋯w1p1+w2p2+⋯ olur; bu, konum vektörlerinin ağırlıklı ortalamasıdır. Ağır bir nokta G noktasını kendine çeker; eşit ağırlıklar sıradan ortalamayı verir.
Örnek
3, 1 ve 2 ağırlıkları P1(0,0), P2(8,0) ve P3(2,6) noktalarındadır.g=3+1+23(00)+1(08)+2(62)=61(1212)=(22) bulunur; yani nokta G(2,2) olur.
Tanım
Ağırlık merkezi ve kenarortaylar
Üç eşit ağırlıkla kütle merkezi üçgenin ağırlık merkezi G olur ve g=31(a+b+c) bulunur. Kenarortay, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştirir. Üç kenarortay G noktasında kesişir ve G her kenarortayı köşeden başlayarak 2:1 oranında böler.
Örnek
A(−2,1), B(7,2), C(1,6) üçgeninde x=3−2+7+1=2 ve y=31+2+6=3 olur; yani ağırlık merkezi G(2,3) olur.BC kenarının orta noktası M(4,4) olur ve AG=(24) vektörü, AM=(36) vektörünün 32 katıdır.
Kural
Şekildeki her vektör: O üzerinden
Bir şekildeki vektörü a ve b cinsinden yazmak için başlangıçtan O noktasına, oradan bitime git; XY=XO+OY=−x+y olur. Her konum vektörünü şekilde söylendiği gibi a ve b ile yaz: orta nokta yarım vektördür, AB üzerindeki nokta ise a artı AB vektörünün bir parçasıdır. Sonra sadeleştir.
Örnek
N, OB kenarının orta noktası olsun. O zaman AN=AO+ON=−a+21b olur.a=(41) ve b=(13) için bu −(14)+21(31)=(−3,50,5) eder; N−A ile aynıdır.
Püf noktası
Eşdeğer yazılışlar ve en sade biçim
Birçok yazılış aynı vektördür; örneğin 21b−a, 21(b−2a) ve −a+0,5b. En sade biçim için parantezleri aç, sonra a terimlerini ve b terimlerini topla; böylece her harf bir kez görünür. İki cevabı karşılaştırmak için a ve b için katsayıları karşılaştır.
Örnek
2(a−b)+3(b−21a) ifadesinde a için 2−23=21, b için −2+3=1 çıkar; yani en sade biçim 21a+b olur.a=(42) ve b=(26) için iki biçim de (47) verir.
Tanım
Doğrudaş noktalar: AB = k AC
A, B ve C noktaları ancak ve ancak bir k sayısı için AB=kAC ise aynı doğru üzerindedir (doğrudaştır). İki vektör de aynı A noktasından başlar; bu yüzden paralel olmak aynı doğru üzerinde olmak demektir. Sütunlarda çapraz çarpım sıfırdır, yani x1y2−y1x2=0 olur.
Örnek
A(1,2), B(4,3) ve C(7,4) için AB=(31) ve AC=(62) bulunur.Çapraz çarpım 3⋅2−1⋅6=0 olur ve AB=21AC olur; yani noktalar doğrudaştır.
Kural
B nerede: k değeri
AB=kAC eşitliğindeki k sayısı B noktasının nerede olduğunu söyler. 0<k<1 ise B, A ile C arasındadır; k=1 ise B=C olur; k>1 ise B, C noktasının ötesindedir; k<0 ise A noktasının önündedir. Oran AB:BC=∣k∣:∣1−k∣ olur.
Örnek
A(0,1), C(4,3) ve B(6,4) için AB=(63) ve AC=(42) olur; yani k=23 ve B, C noktasının ötesindedir.O zaman AB:BC=23:21=3:1 olur, çünkü ∣AB∣=35 ve ∣BC∣=5 eder.
Kural
Eksik değer
Bir koordinat bilinmiyorsa paralel (doğrudaş) olmak çapraz çarpımın 0 olması demektir ve bu bir denklemdir. AB ve AC vektörlerini bilinmeyenle yaz, çapraz çarp, çöz; sonra AC vektörünün AB vektörünün katı olduğunu kontrol et.
Örnek
A(1,−1), B(4,1) ve C(10,q) için AB=(32) ve AC=(9q+1) olur.Çapraz çarpım 3(q+1)−2⋅9=0 için q+1=6 çıkar; yani q=5 olur. O zaman AC=(96)=3AB olur.
Dikkat!
Şekil ispat değildir
Bir çizim ya da sayılarla yapılan kontrol tek bir durumu gösterir. İspatta a ve b harf olarak kalır; böylece her üçgen, her paralelkenar ve her seçim için geçerlidir. Ölçme bir hatayı bulabilir ama bir ifadeyi asla ispatlamaz.
Örnek
a=(42) ve b=(26) için orta noktalar MN=(−12) ve 21AB=21(−24)=(−12) verir; burada eşittir.Bunu bütün a ve b için yalnızca cebir gösterir, −21a+21b=21(b−a).
Kural
Orta taban teoremi
OAB üçgeninde M ve N, OA ve OB kenarlarının orta noktaları olsun. O zaman MN=ON−OM=21b−21a=21(b−a)=21AB olur. Yani MN doğru parçası AB doğru parçasına paraleldir ve onun yarısı uzunluğundadır.
Örnek
a=(62) ve b=(28) için M(3,1) ve N(1,4) bulunur.MN=(−23) ve AB=(−46) olur; yani MN=21AB.
Kural
Paralelkenarın köşegenleri
OACB paralelkenarında köşegenler OC ve AB doğru parçalarıdır ve c=a+b olur. OC köşegeninin orta noktası 21(a+b) olur. AB köşegeninin orta noktası a+21(b−a)=21a+21b olur. İkisi aynı noktadır; yani köşegenler birbirini ortalar.
Örnek
a=(51) ve b=(14) için C(6,5) bulunur.OC köşegeninin orta noktası (3,2,5) olur ve AB köşegeninin orta noktası (25+1,21+4)=(3,2,5) olur; aynı noktadır.
Kural
Kenarortaylar ağırlık merkezinde kesişir
OAB üçgeninde M, AB kenarının orta noktası ve N, OB kenarının orta noktası olsun. OG=32OM=31(a+b) olan G noktası için AG=31(b−2a) ve AN=−a+21b bulunur. Yani AG=32AN olur ve G noktası AN kenarortayı üzerinde de bulunur. Aynı işlem üçüncü kenarortayın da G noktasından geçtiğini gösterir.
Örnek
a=(63) ve b=(39) için 31(a+b)=G(3,4) bulunur.AG=(−31) ve AN=(−4,51,5) olur; yani AG=32AN.
Kural
Dörtgenin kenar orta noktaları
ABCD herhangi bir dörtgen, P, Q, R, S de AB, BC, CD, DA kenarlarının orta noktaları olsun. O zaman PQ=21(b+c)−21(a+b)=21(c−a) ve SR=21(c+d)−21(d+a)=21(c−a) olur. Yani PQ=SR olur ve PQRS bir paralelkenardır.
Örnek
A(0,1), B(6,0), C(8,5) ve D(1,6) için PQ=(42) ve SR=(42) bulunur.İkisi de 21AC=21(84) vektörüne eşittir.
Kural
Katsayıları eşitleme
a ve b paralel değilse ve pa+qb=ra+sb ise p=r ve q=s olur. İki biçimde yazılan bir vektör iki denklem verir; biri a vektörünün katsayıları için, biri b vektörünün katsayıları için. Bilinmeyen sayıları bulmak için bunları çöz.
Örnek
P noktası OM üzerinde, OM=2a+b ve aynı zamanda AB üzerinde olsun. O zaman μ(2a+b)=(1−λ)a+λb eşitliğinden 2μ=1−λ ve μ=λ bulunur.Yani 3μ=1 ve μ=λ=31 olur; buradan p=32a+31b çıkar. a=(61) ve b=(04) için bu P(4,2) noktasıdır.
Kural
Üçe bölünen köşegen
OACB paralelkenarında M noktası AC kenarının orta noktası olsun; böylece OM=a+21b olur. OM doğrusu AB doğru parçasını P noktasında keser. OP vektörünü iki kez yaz, μa+21μb ve (1−λ)a+λb olarak, ve katsayıları eşitle. Bu, μ=1−λ ve 21μ=λ verir; yani λ=31 ve μ=32 olur. OM doğrusu AB doğru parçasını üç eşit parçaya böler.
Örnek
a=(63) ve b=(06) için OM=(66) olur; yani OP=32OM=(44) bulunur.AB üzerinde yolun 31 noktası a+31(b−a)=(44) olur; yani nokta P(4,4) olur.
Kural
Yamuğun orta tabanı
OABC yamuğunda OA=a, OC=b ve CB=ka olsun; böylece OB=b+ka olur. M, OC kenarının orta noktası ve N, AB kenarının orta noktası ise MN=21(a+b+ka)−21b=21(1+k)a olur. Yani MN orta tabanı OA ve CB kenarlarına paraleldir ve bu iki kenarın toplamının yarısına eşittir.
Örnek
a=(82), b=(15) ve k=21 için B(5,6), M(0,5,2,5) ve N(6,5,4) bulunur.MN=(61,5)=43a olur ve gerçekten 21(1+21)=43 eder.
Kural
Göreli konum ve pusula yönü
1. gemiden 2. gemiye vektör, son eksi baş olan p2−p1 vektörüdür. Uzunluğu uzaklıktır; kuzeyden saat yönünde ölçülen pusula yönü, 90° eksi yön açısıdır. Bir doğu ve bir kuzey bileşeni olan (en) sütununda tanβ=ne olur ve pusula yönünü bölge belirler.
Örnek
1. gemi (2,3) km noktasında, 2. gemi (10,9) km noktasında olsun; p2−p1=(86) km bulunur.Uzaklık 82+62=10 km olur ve tanβ=68 olur; yani pusula yönü 53,1° olur.
Kural
t saat sonraki konumlar
Konumu p ve hızı v olan gemi, t saat sonra p+tv konumundadır. İki gemi için aralarındaki vektör (p2−p1)+t(v2−v1) olur ve uzaklık bu vektörün uzunluğudur. Uzaklık tablosu en yakın anı yaklaşık gösterir; tam cevap için skaler çarpım gerekir (daha sonra).
Örnek
1. gemi P1(0,0) noktasında, hızı (68) km/sa; 2. gemi P2(20,8) noktasında, hızı (6−4) km/sa.t=0,1,2,3 için uzaklıklar yaklaşık 21,5, 11,3, 8,9, 17,9 km; tablodaki en küçük değer t=2 için çıkar.
Püf noktası
Hangi ders neyi ister
Konum vektörleri, AB=b−a ve AB vektörünün uzunluğu; Cambridge IGCSE extended, İngiliz A level, Cambridge A level (Paper 3), IB HL ve bileşenler olarak Common Core standardı N-VM.A.2 içinde yer alır. Vektörleri a ve b ile yazmak ve ispatlar Cambridge IGCSE extended, GCSE higher, A level ve IB HL’ye aittir. Kütle merkezi için ağırlıklı ortalama vwo wiskunde B’de vardır. Koordinatlarla orta nokta ve oran noktası MEB programında 10. sınıfta geçer. Doğrunun vektör denklemi ve skaler çarpım daha sonra gelir.
Örnek
İlk soru A(1,2) ve B(4,6) noktalarından AB vektörünü ister; cevap (34) olur.Sonraki soru, MN doğru parçasının AB doğru parçasına paralel olduğunu ispatlamayı ya da katsayıları eşitleyerek iki doğrunun nerede kesiştiğini bulmayı ister.
Alıştırmalar
A(3,1) ve B(−2,4). AB vektörünü sütun olarak yaz. Kolay
Çözümü göster
Son eksi baş, AB=b−a.
Koordinatları çıkar, (4−1−2−3)=(3−5).
Yani 5 sola ve 3 yukarı.
AB=(−53)
Kontrol. Başlangıç artı sütun bitimi vermelidir, (1+33+(−5))=(−24), ve bu B noktasıdır.
A(−1,2) ve B(4,−10). AB uzaklığını bul. Kolay
Çözümü göster
AB vektörünü bul, son eksi baş, (−10−24−(−1))=(−125).
Uzaklık AB vektörünün uzunluğudur, 52+(−12)2=169=13.
AB=13
Kontrol. (5,12,13) bir Pisagor üçlüsüdür ve eksi işareti bir şeyi değiştirmez.
A(−2,5) ve AB=(7−3). B noktasını bul. Kolay
Çözümü göster
Bitim, başlangıç artı vektördür, b=a+AB.
Bileşenleri topla, (5+(−3)−2+7)=(25).
B=B(5,2)
Kontrol. B−A, AB vektörünü geri vermelidir, (2−55−(−2))=(7−3).
A(−4,3) ve B(10,−5). AB doğru parçasının orta noktası M noktasını bul. Kolay
Çözümü göster
Orta nokta ortalamadır, m=21(a+b).
Koordinatlar x=2−4+10=3 ve y=23+(−5)=−1 olur.
M=M(3,−1)
Kontrol. AM=(7−4) ve MB=(7−4) eşittir.
P(−1,2), Q(4,0) ve R(6,5) bir paralelkenarın üç köşesidir. Dördüncü köşe X, P noktasının karşısındadır. X noktasını bul. Kolay
Çözümü göster
Karşılıklı kenarlar eşit vektörlerdir, yani x=q+r−p.
Koordinatları hesapla, (4+6−(−1),0+5−2)=(11,3).
X=X(11,3)
Kontrol. PX ve QR köşegenlerinin orta noktası aynıdır, M(5,2,5).
Bir nokta A(1,4) noktasından başlar ve saatte v=(−21) ile hareket eder. 3 saat sonra nerededir? Kolay
Çözümü göster
t saat sonra konum p=a+tv olur.
t=3 için p=(41)+3(1−2)=(7−5) bulunur.
P(−5,7)
Kontrol. p−a=(−63) vektörü, v vektörünün üç katıdır.
A(−2,6) ve B(10,−3). P noktası AB üzerinde ve AP:PB=1:2. P noktasını bul. Orta
Çözümü göster
AB doğru parçası 1+2=3 parçadır ve AP bunlardan biridir. Formül p=m+nna+mb ve burada m=1, n=2.
M(3,−2), AB doğru parçasının orta noktasıdır ve A(−1,4). B noktasını bul. Orta
Çözümü göster
A noktasından M noktasına git ve aynı adımı bir kez daha at; yani b=2m−a olur.
Hesapla, b=2(−23)−(4−1)=(−87).
B=B(7,−8)
Kontrol. A ve B noktalarının ortalaması (2−1+7,24+(−8))=(3,−2) olur ve bu M noktasıdır.
1, 2 ve 3 ağırlıkları P1(−1,6), P2(2,0) ve P3(1,−2) noktalarındadır. Kütle merkezi G noktasını bul. Orta
Çözümü göster
Toplam ağırlık 1+2+3=6 olur.
Ağırlıklı ortalama g=1+2+31(6−1)+2(02)+3(−21)=61(06)=(01) olur.
G=G(1,0)
Kontrol. x için toplam −1+4+3=6, y için 6+0−6=0 olur ve 6÷6=1 eder.
A(1,0) ve B(3,2). P noktası AB doğrusu üzerinde, B noktasının ötesinde ve AP:PB=3:1. P noktasını bul. Orta
Çözümü göster
Doğru parçasının dışında formül p=m−nmb−na ve burada m=3, n=1.
Hesapla, p=3−13(23)−1(01)=21(68)=(34).
P=P(4,3)
Kontrol. AP=(33) vektörü, PB=(−1−1) vektöründen üç kat uzundur ve B, A ile P arasındadır.
OACB bir paralelkenar, OA=a, OB=b ve M, AC kenarının orta noktasıdır. BM vektörünü a ve b ile yaz. Orta
Çözümü göster
AC=b olduğundan orta nokta için OM=a+21b olur.
O üzerinden git, BM=BO+OM=−b+a+21b.
Terimleri topla, a−21b.
BM=a−21b
Sayılarla kontrol. a=(14) ve b=(31) için M(4,5,2,5) ve BM=(−0,53,5) bulunur; bu a−21b ile uyumludur.
A(1,1), B(4,3) ve C(10,7). Aynı doğru üzerinde midirler? Öyleyse AB=kAC eşitliğindeki k sayısını ve AB:BC oranını bul. Orta
Çözümü göster
AB=(23) ve AC=(69).
Çapraz çarpım 3⋅6−2⋅9=0 noktaların doğrudaş olduğunu gösterir ve k=31 olur.
Yani B, A ile C arasındadır ve AB:BC=31:32=1:2 olur.
Doğrudaş, k=31 ve AB:BC=1:2
Kontrol. BC=(46) vektörü, AB=(23) vektörünün iki katıdır.
A(−2,1), B(4,4) ve C(p,10) aynı doğru üzerindedir. p değerini ve AB:BC oranını bul. Zor
Çözümü göster
AB=(36) ve AC=(9p+2).
Paralel olmak çapraz çarpımın 0 olması demektir; yani 6⋅9−3(p+2)=0. O zaman p+2=18 ve p=16 olur.
Şimdi AC=(918)=3AB olur; yani k=31 ve AB:BC=1:2 bulunur.
p=16 ve AB:BC=1:2
Kontrol. 3⋅6=18 ve 3⋅3=9 olur; yani AC=3AB.
OACB bir paralelkenar, OA=a, OB=b ve M, N de AC, CB kenarlarının orta noktalarıdır. MN doğru parçasının AB doğru parçasına paralel ve yarısı kadar uzun olduğunu ispatla. Zor
Çözümü göster
c=a+b ile orta noktalar m=a+21b ve n=b+21a olur.
Yani MN=n−m=21b−21a=21(b−a)=21AB bulunur.
MN=21AB olur; yani MN doğru parçası AB doğru parçasına paralel ve yarısı kadar uzundur.
Sayılarla kontrol. a=(15) ve b=(42) için MN=(1,5−1,5)=21(3−3) bulunur. Yalnız bir durum, cebir hepsini ispatlar.
Köşeler A(−3,2), B(9,4), C(0,9). Ağırlık merkezi G noktasını bul ve M, BC kenarının orta noktası olmak üzere AG:GM=2:1 olduğunu göster. Zor
Çözümü göster
Ağırlık merkezi köşelerin ortalamasıdır, x=3−3+9+0=2 ve y=32+4+9=5.
BC kenarının orta noktası M(4,5,6,5) olur; yani AM=(4,57,5) ve AG=(35)=32AM bulunur; bu AG:GM=2:1 demektir.
G(2,5) ve AG:GM=2:1
Kontrol. 32⋅7,5=5 ve 32⋅4,5=3 eder.
OACB bir paralelkenar, OA=a, OB=b ve M, OA kenarının orta noktasıdır. BM doğrusu OC köşegenini P noktasında keser. OP vektörünü a ve b ile bul. Zor
Çözümü göster
BM üzerinde nokta 21λa+(1−λ)b, OC üzerinde μa+μb olur.
Katsayıları eşitle, μ=21λ ve μ=1−λ; buradan λ=32 ve μ=31 çıkar.
OP=31(a+b)
Sayılarla kontrol. a=(36) ve b=(63) için P noktası iki doğruda da P(3,3) olur.
1. gemi S1(0,0) noktasından (86) km/sa ile, 2. gemi S2(12,5) noktasından (4−2) km/sa ile başlar. 2 saat sonra 1. gemiden 2. gemiye vektörü, uzaklığı ve pusula yönünü bul. Zor
Çözümü göster
2 saat sonra gemiler S1(12,16) ve S2(8,13) konumlarındadır; vektör (−3−4) km olur.
Uzaklık (−4)2+(−3)2=25=5 km olur. Güneybatıya bakar; pusula yönü 180°+tan−134=233,1° bulunur.
(−3−4) km, 5 km ve pusula yönü 233,1°
Kontrol. İki bileşen de negatif; yani pusula yönü 180° ile 270° arasındadır (güneybatı).
1 ağırlığı A(0,−1) noktasında, w ağırlığı B(6,5) noktasındadır. Kütle merkezleri G(4,3) noktasıdır. w değerini bul. Zor
Çözümü göster
g=1+wa+wb ile x koordinatları 1+w6w=4 verir.
Yani 6w=4(1+w), 2w=4 ve w=2 olur. y koordinatları uyuşur, 1+2−1+5⋅2=3.
w=2
Kontrol. G noktası AB üzerindedir ve ağır olan B noktasına daha yakındır.
Bu konunun etkileşimli uygulamaları
Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.