İnteraktif Dersler

sin, cos ve tan grafikleri

Ders notları

Tanım

sin ve cos grafikleri

İkisi de −1 ile 1 arasında, her 360°’de tekrar eden dalgalardır. sin 0’dan yukarı doğru başlar, cos en tepesinden, 1’den başlar.
90°180°270°360°−11xysincos
Örnek
sin’in en yüksek ve en alçak noktası:cos’un:
360°−11xysincos90270180
Tanım

Birim çemberden

sin θ, birim çemberdeki P’nin yüksekliği, cos θ ise x koordinatıdır. P’yi döndür ve yüksekliği (ya da x’i) θ’ya karşı çiz: grafik budur. Bir tekerlek (yarıçap a, merkez yüksekliği d, hız b) şunu çizer:genlik a, denge çizgisi d, periyot 360° ÷ b; başlangıç açısı dalgayı kaydırır.
θsinθP90°180°270°360°−11θy
Örnek
θ = 30°:sin grafiği şu noktadan geçer
90°180°270°360°−11xysin300.5
Kural

cos, kaydırılmış sin

cos grafiği, sin grafiğinin 90° sola kaydırılmış hâlidir.
−90°90°180°270°360°−11xysincos90°
Örnek
−90°90°180°270°360°−11xysincos
Tanım

tan grafiği

Her 180°’de tekrar eder, en büyük ya da en küçük değeri yoktur ve cos x = 0 olan yerlerde (90°, 270°, …) asimptotu vardır.
90°180°270°360°−4−224xytan
Örnek
90°’de , yani yoktur.
90°180°270°360°−4−224xytan451
Tanım

Genlik, periyot, denge çizgisi

ifadesinde genlik , periyot ve denge çizgisi ’dir.
90°180°270°360°−224xya360°/by=d
Örnek
genlik periyot denge çizgisi
90°180°270°360°−224xy3180°y=1
Kural

En büyük ve en küçük değer

Dalga d − |a| ile d + |a| arasında gider: denge çizgisi eksi ve artı genlik.
90°180°270°360°−224xyd+|a|d−|a|
Örnek
en büyük , en küçük
90°180°270°360°−224xy4−2
Kural

Diğer periyotlar

Radyan cinsinden sin(bx) fonksiyonunun periyodu 2π ÷ b’dir. tan(bx) fonksiyonunun periyodu 180° ÷ b’dir (π ÷ b).
π/2π3π/22π−11xy2π/b2π
Örnek
120°240°360°−112xy120°180°360°−224xy90°
Kural

Dalgayı kaydırmak ve yansıtmak

ifadesinde c dalgayı sağa, d yukarı kaydırır. Negatif a, dalgayı x eksenine göre yansıtır.
180°360°−11xyc180°360°−112xyd180°360°−11xya<0
Örnek
90° geç başlar:dalga ’de değeriyle başlar.Yansıma , değerini yapar.
180°360°−11xy90°180°360°−11xy
Püf noktası

Çizilmiş dalgayı okumak

En büyük değeri H ve en küçük değeri L oku. Periyot, bir tepeden sonrakine olan uzaklıktır.
90°180°270°360°−2246xyHLdaT
Örnek
90°180°270°360°−2246xy5−123180°
Tanım

Bir model: dönme dolap

En alttan başlayan bir koltuğun yüksekliğiolur: r genlik, d göbek yüksekliği, T periyottur.
rd102030401020thrTd
Örnek
r = 10 m, d = 12 m, T = 40 s, t = 20 s: m
101210304010th2022
Dikkat!

Sık yapılan hatalar

Bölmek yerine b ile çarpmak. tan için periyodu 360° almak. Negatif genlik yazmak. Denge çizgisi d ile genlik a’yı karıştırmak.
180°360°−112xy360°180°360°−224xy180°
Örnek
✘ fonksiyonunun periyodu ✔ periyot
90°180°270°360°−112xy180°
Püf noktası

Cevabı kontrol et

Bütün değerler d − |a| ile d + |a| arasında mı kalıyor? 360°’deki dalga sayısı b ile uyuşuyor mu?360°’deki dalga sayısı
90°180°270°360°−224xyd+|a|d−|a|
Örnek
değerler ile arasında kalır.
90°180°270°360°−224xy3−1

Alıştırmalar

fonksiyonunun genliği, periyodu ve denge çizgisi nedir? Kolay
120°240°360°2xy
Çözümü göster
Genlik ’dir.
Periyot ’dir.
Denge çizgisi ’dir.
120°240°360°24xy2120°y=1
Cevap → genlik , periyot , denge çizgisi
Kontrol: değerler ’den ’e gider.
, 0° ile 360° arasında en alçak noktasına nerede ulaşır ve bu nokta ne kadar alçaktır? Kolay
90°180°270°360°−11xy
Çözümü göster
, birim çemberdeki P’nin x koordinatıdır.
P en solda, 180°’deyken en küçüktür.
Orada ’dir.
90°270°360°1xy180−1
Cevap → ’de, değer
Kontrol: cos ’de tepeden () başlar ve en alta ulaşmak için yarım tur gerekir.
Bir dalganın en büyük değeri 7, en küçük değeri 1 ve periyodu 180°. Denge çizgisinden yukarı doğru başlıyor. yaz. Orta
90°180°270°360°48xy71180°
Çözümü göster
.
.
Periyot olduğundan .
90°180°270°360°48xy71180°
Cevap →
Kontrol: ’da değer , denge çizgisinde.
fonksiyonunun periyodu kaçtır ve 0°’den sonraki ilk asimptot nerede? Orta
Çözümü göster
’ın periyodu 180°’dir, yani ’in periyodu ’dir.
, açısı 90° olan yerde tanımsızdır, yani .
.
30°60°90°120°−44xy60°
Cevap → periyot , ilk asimptot ’de
Kontrol: sonraki asimptot 60° ileride, ’de.
Bir dönme dolabın yarıçapı 8 m, göbeği 10 m yüksekte ve bir tur 24 s sürüyor. En alttan biniyorsun. 6 s sonra ne kadar yüksektesin? Zor
810
Çözümü göster
, , ile formülünü kullan.
, çeyrek tur.
90°810
.
Cevap → m
Kontrol: çeyrek tur sonra göbek hizasındasın.
Bir limanda derinlik metre (t saat, derece). İki yüksek gelgit arasındaki süreyi, en büyük derinliği ve bunun ilk ne zaman olduğunu bul. Zor
Çözümü göster
Periyot saattir.
6121824246td12
En büyük derinlik m.
iken , yani saat.
612182424td35.5
Cevap → saat, m, saat sonra
Kontrol: en küçük derinlik m, yarım periyot (6 saat) sonra, 9. saatte.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 5, Diploma, 1. yıl

Cambridge International: IGCSE, AS Level

Hollanda: 3. sınıf (havo, vwo), Vmbo kb (3-4. sınıf), Vmbo gt (3-4. sınıf), Havo · Matematik B, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik C, Havo · Matematik A

Türkiye (MEB): 11. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 11 (GCSE), Year 12 (A Level)

ABD (Common Core): Algebra 2, Precalculus

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Dönen bir noktadan sinüs ve kosinüs dalgaları

  • Dönen noktanın sinüs ve kosinüs dalgalarını nasıl çizdiğini görme
  • Çarktan genliği, periyodu ve orta çizgiyi okuma
  • Çarkı verilen dalgayı çizecek şekilde ayarlama

Dönme dolap: bir turdan sinüs eğrisi

  • Dönme dolapta koltuk yüksekliğini zamanla sinüs dalgası olarak görme
  • En yüksek ve en düşük noktayı, periyodu ve t sonraki yüksekliği bulma
  • Çarkı verilen bilgilere uyacak şekilde ayarlama

Dalgayı oturt: genlik, periyot, kayma

  • Dalganın genliğini, periyodunu, orta çizgisini ve kaymasını bulma
  • y = sin x ifadesindeki her değişikliğin dalgaya etkisini söyleme
  • Çizilmiş dalga için y = a sin(b(x − c)) + d yazma

Birim çemberden sin, cos ve tan grafikleri

  • sin, cos ve tan grafiklerinin birim çemberden nasıl oluştuğunu görme
  • Üç grafiğin sıfırlarını, periyodunu ve asimptotlarını okuma
  • y = a sin bx ve a tan bx için periyodu ve en büyük değeri bulma

Sinüs modelleri: gelgit, gün ışığı, sıcaklık

  • Gerçek verilere elle sinüs eğrisi uydurma
  • d, a, T ve c nin gerçek durumda ne anlama geldiğini söyleme
  • Modelle herhangi bir x için değer okuma

Trigonometrik grafik bulmacaları

  • Çizili dalgadan genliği, periyodu ve orta çizgiyi okuma
  • y = a sin(bx) + d ifadesinden en büyük değeri ve periyodu bulma
  • Bir grafiğe ait formülü seçme