İnteraktif Dersler

İki değişkenli eşitsizlikler: bölgeler

Ders notları

Tanım

İki değişkenli eşitsizlik

ya da gibi bir eşitsizlikte iki harf vardır. Birçok noktası onu doğru yapar. Birlikte düzlemin bir bölgesini doldururlar: bir doğrunun bir tarafı.
24−22468xy✔✔✔
Örnek
: sağlar, sağlamaz. ✔ ✘
24−22468xy✔✘
Tanım

Sınır doğrusu

İşareti “=” yap: . Bu doğru sınırdır. Düzlemi iki tarafa böler.
24−22468xy
Örnek
: sınır .Bu doğru ve ’dan geçer
24682468xy(0,6)(6,0)
Tanım

Sürekli mi kesikli mi

ya da ile doğru üzerindeki noktalar çözümdür: sürekli çizgi çiz. ya da ile değildir: kesikli çizgi çiz.
xy≤xy<
Örnek
noktası doğrusunun üzerinde.: ✔ düz çizgi. : ✘ kesikli
xy✔≥xy✘>
Kural

Bir nokta dene

Doğru üzerinde olmayan bir nokta seç, çoğu zaman . Eşitsizlikte dene. Doğruysa o noktanın tarafını tara. Yanlışsa öbür tarafı tara.
−224−4−2246xy✔
Örnek
, ’ı dene: yanlış orijinsiz tarafı tara
−224−8−44xy✘
Kural

Birkaç eşitsizlik

Her sınır doğrusunu çiz ve BÜTÜN eşitsizliklerin doğru olduğu kısmı tut. İstemediğin kısmı taratırsan bölge boş kalır.
246−1123456xy
Örnek
ve : bölgede mi? ✔ ve ✔ evet. : ✘ hayır
24682468xy✔✘
Kural

Köşe noktaları

Bölgenin köşe noktası iki sınır doğrusunun kesiştiği yerdir. İki denklemi birlikte çöz, sonra noktayı diğer eşitsizliklerde dene.
24682468xyABC
Örnek
ve doğruları kesişir:, : köşe
46268xypq24(2,4)
Kural

Doğrusal programlama

değerini olabildiğince büyük ya da küçük yapmak için her köşe noktasında ’yi hesapla. En iyi değer her zaman bir köşe noktasındadır.
2468246xyABCD
Örnek
, , , . Köşeler , , : en büyük değer ’da 8
24624xy083
Kural

Tam sayılar

Yalnızca tam sayılar anlamlıysa (bilet, pasta, otobüs) bölgedeki tam sayı koordinatlı noktalara bak. En iyisi köşe noktasının yanında olabilir, kendisinde değil.
246−11234xy
Örnek
En az 120 öğrenci, otobüsler 50 kişilik: 2 otobüs ✘, yani 3 otobüs () ✔
012342.4✘✔
Püf noktası

y’ye bak

Eşitsizliği yalnız kalacak şekilde yaz. O zaman doğrunun üstü, altıdır. Dikkat: negatif bir sayıya bölmek işareti ters çevirir.
xyxy
Örnek
: 4 ekle, 2’ye böl: doğrusunun üstünü tara
2462468xy
Püf noktası

Doğruyu çabuk çiz

İki nokta bul: doğrunun y eksenini kestiği yer için , x eksenini kestiği yer için al.
2462468xy(0,6)(4,0)
Örnek
doğrusu: : ve ’dan çiz
2468246xy(0,4)(6,0)
Püf noktası

Bir köşeyi hepsinde dene

İki doğrunun kesişimi, ancak diğer BÜTÜN eşitsizlikleri de sağlıyorsa bölgenin köşe noktasıdır.
246−1123456xy✘
Örnek
, ve : ile ’te kesişirAma yanlış köşe değildir
246246xy✘
Dikkat!

Sürekli ile kesikli karışmış

ve sürekli çizgi verir. ve kesikli çizgi verir. Kesikli çizgi üzerindeki noktalar çözüm değildir.
Örnek
ve noktası:✘ düz çizgi ✔ kesikli: , değil, doğru dahil değildir
xy✘xy✔
Dikkat!

İşaret ters dönmeli

eşitsizliğinden çıkar, değil: negatif bir sayıya bölmek işareti ters çevirir.
xy✔xy✘
Örnek
:✘ ✔ (kontrol: )
xy✔xy✘
Dikkat!

Doğru üzerindeki nokta

Doğru üzerindeki bir noktayı deneme: hangi tarafın taranacağını göstermez. Başka bir nokta seç.
−224−4−224xy✘✔
Örnek
, doğrunun üzerinde: yanlış✘ diğer tarafı tara ✔ bunun yerine ’ı dene: yanlış orijinden uzağı tara
−224−2246xy✘✘
Uç durum

Boş bölge

ve eşitsizliklerinin ortak noktası yoktur: bölge boştur ve çözüm yoktur.
246246xy✘
Örnek
ve : ’ü al: ✔ ama ✘. Her ya 5’ten büyük ya 1’den küçük, ikisi birden olmaz: boş
246246xy6✘
Uç durum

Sonsuza uzanan bölge

Bölge açıksa en iyi değer kaçıp gidebilir: o zaman en büyük değer yoktur. Kapalı bir bölgenin her zaman en büyük ve en küçük değeri vardır.
24682468xy
Örnek
, , , ’nin en büyük değeri?, … en büyük değer yok
510510xy1020

Alıştırmalar

bölgesini çiz. Kolay
Çözümü göster
Sınır doğrusu
24−22468xy
İşaret , bu yüzden doğru kesikli
’ı dene: doğru
Orijinin tarafını tara: doğrunun üstü
24−22468xy✔
Cevap → kesikli bir doğru, bölge onun üstünde
Deneme noktası doğru, bu yüzden onun tarafı bölge.
noktası eşitsizliğinin çözümü mü? Kolay
Çözümü göster
Noktayı yaz:
yanlış
24682468xy✘
Cevap → hayır
Nokta doğrusunun öbür tarafında.
bölgesini çiz. Orta
Çözümü göster
’yi yalnız bırak: , yani (işaret ters döner)
Asıl eşitsizlikte işaret , bu yüzden doğru kesikli
’ı dene: doğru
Orijin doğrunun üstünde
−22468−8−44xy✔
Cevap → kesikli doğrusu, bölge onun üstünde
Bu, ile uyuşur: doğrunun üstü.
, , , bölgesinin köşe noktalarını bul. Orta
Çözümü göster
Eksenler ve iki doğru , ve noktalarında kesişir
ve denklemlerinden ve çıkar
’yi kontrol et: ve
2468246xy
Cevap → , , ve
Dördü de her eşitsizliği sağlar.
Bu bölgede ’nin en büyük değerini bul. Zor
Çözümü göster
’da:
’da:
’de:
’te:
2468246xy018168
Cevap → en büyük değer ’da
En iyi değer her zamanki gibi bir köşe noktasında.
Bir minibüse 16 öğrenci sığar ve €150’dur, bir otobüse 50 öğrenci sığar ve €350’dir. En az 120 öğrenci gidecek ve en çok 6 araç boş. En ucuz plan nedir? Zor
Çözümü göster
köşesi en ucuz:
2.4 otobüs olmaz: yalnızca tam sayılar
uygun: ve , maliyet
246246xy✔✘
maliyeti ve yalnızca kişi taşır
Cevap → 2 minibüs ve 2 otobüs: €1000
Tam sayılarla en iyi plan köşe noktası değildir.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: IGCSE

Hollanda: Havo · Matematik A, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik C

Türkiye (MEB): 9. sınıf, 10. sınıf, 11. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Algebra 1

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Doğrunun bir tarafını boya

  • Eşitsizliğin sınır doğrusunu sürekli ya da kesikli çizme
  • Bir noktayı sınayıp bölgenin hangi taraf olduğunu söyleme
  • Doğru üzerindeki noktanın tarafı göstermediğini bilme

Çiz, yaz

  • Eşitsizliği çizme: sürekli ya da kesikli doğru ve doğru taraf
  • Bir çizime ait eşitsizliği yazma
  • Düzenlenmiş eşitsizliğin aynı bölgeyi verdiğini görme

Hepsinin doğru olduğu yer

  • Birkaç eşitsizliğin birlikte doğru olduğu bölgeyi bulma
  • Her eşitsizlik için sürekli ya da kesikli doğru kullanma
  • Köşeleri bulma ve tam sayı noktalarını sayma

Bir bölgenin köşe noktaları

  • İki sınır doğrusunun kesiştiği yeri bulma
  • Bir kesişimin tüm eşitsizlikleri sağlayıp sağlamadığını kontrol etme
  • Köşelerin hepsini sağlayan kesişimler olduğunu bilme

Doğrusal programlama

  • Bir bölgede P = ax + by ifadesinin en büyük ya da en küçük değerini bulma
  • En iyi değerin bir köşede olduğunu bilme
  • En iyi tam sayı noktasının ne zaman köşe olmadığını söyleme

Günlük hayatta bölgeler

  • Bir problemin cümlelerini eşitsizlik olarak yazma
  • Bölgeyi ve köşeleri kullanarak en iyi planı bulma
  • Yalnızca tam sayılar mümkünken cevabın ne anlama geldiğini söyleme