İnteraktif Dersler
Ders notları Alıştırmalar

Birim çember

Ders notları

Tanım

Birim çember

O merkezli, yarıçapı 1 olan çember. Pozitif x ekseninden saat yönünün tersine dön. θ açısındaki nokta
θxyPcosθsinθ
Örnek
θ = 60°:
60°xyP1/2√3/2
Tanım

Her açı

90°’den büyük, negatif ve bir turdan fazla açıların da bir noktası vardır. 0°–360° elde etmek için 360°’lik tam turlar ekle ya da çıkar.
θxy−60°360°
Örnek
40°360°300°−60°
Kural

Bölgeler ve işaretler

Hepsi · Sin · Tan · Cos: I’de hepsi pozitif, II’de yalnız sin, III’te yalnız tan, IV’te yalnız cos. x’in işareti cos, y’nin işareti sin.
cossinAISIITIIICIV
Örnek
210°, III’te:
210°xyPcos−sin−
Tanım

Referans açı

Referans açı α, x eksenine olan dar açıdır:
ααθαθαθ
Örnek
150°, II’de: 300°, IV’te:
30°150°60°300°
Kural

Büyüklük ve işaret

sin θ, cos θ ve tan θ’nın büyüklüğü α ile aynıdır. İşaret θ’nın bölgesinden gelir.
αxyP−cosαsinα
Örnek
30°xyP−√3/21/2
Kural

İlişkili açılar

Aynı sin: 180° − θ (y eksenine göre simetrik). Aynı cos: 360° − θ (x eksenine göre simetrik). Aynı tan: θ + 180° (karşı nokta).
θ180°−θ360°−θθ+180°
Örnek
θ = 40°:
40°140°320°220°
Tanım

Tam değerler

α = 0°, 30°, 45°, 60°, 90° için tam değerler: aynı sıranın tersidir. Radyan olarak π/6, π/4, π/3, 30°, 45°, 60°’dir.
30°√3/21/245°√2/2√2/260°1/2√3/2
Örnek
: , III, yani
45°xyP−√2/2−√2/2
Uç durum

Eksenlerde

sin ve cos her zaman −1 ile 1 arasındadır. y ekseninde cos θ = 0 olduğundan tan θ yoktur (90°, 270°).
xy(0,1)(1,0)(−1,0)(0,−1)x=1?
Örnek
, → yok
xy10x=1
Tanım

Uzunluk olarak tan ve cot

OP’yi uzat. x = 1 doğrusunu T noktasında keser: tan θ, T’nin yüksekliğidir. y = 1 doğrusunu K noktasında keser: cot θ, K’nın x’idir.
xyPTKtanθcotθ
Örnek
P = (3/5, 4/5):
xyPTK4/33/4
Kural

Daha büyük çember

Yarıçapı r olan çemberde nokta x = r cos θ, y = r sin θ; yani her r için cos θ = x ÷ r ve sin θ = y ÷ r. Noktadan:
θxyPxyr
Örnek
r = 4, θ = 120°:
θxyP−22√34
Kural

Bir oran diğerlerini verir

Referans açının dik üçgenini çiz, üçüncü kenar için Pisagor’u kullan. İşaretler bölgeden gelir.
αxyPOAH
Örnek
II’de :, yani
xyP345
Püf noktası

Bir noktanın açısı

P(x, y) için referans açı |x| ve |y| uzunluklarından bulunur:Bölgeyi x ile y’nin işaretlerinden bul, sonra o bölgenin kuralını kullan.
αθxyPxy
Örnek
P(−3, 3): , II
45°135°xyP−33
Tanım

Karmaşık sayılar: modül ve argüman

a + bi karmaşık sayısı (a, b) noktasıdır. Orijine uzaklığı r = √(a² + b²) modülüdür; pozitif gerçek eksenle saat yönünün tersine yaptığı açı θ argümanıdır (tan⁻¹(b : a), bölgeye göre düzeltilir). Geri dönüş: a = r cos θ, b = r sin θ. "Kutupsal biçimde karmaşık sayılar ve kutupsal grafikler": Karmaşık sayı, Kutupsaldan kartezyene.
ReIm−2−1123456−2−112345653.13°r = 53 + 4iz = 3 + 4i: r = 5, θ = 53.13°
Örnek
z = 3 + 4i için: r = √(3² + 4²) = √25 = 5 ve θ = tan⁻¹(4 : 3) ≈ 53,13°. z = −3 + 4i için (ikinci bölge): θ = 180° − 53,13° = 126,87°. Geri dönüş: r = 5, θ = 120° için a = 5 × (−0,5) = −2,5 ve b ≈ 4,33.
Dikkat!

Sık yapılan hatalar

Bölgenin işaretini unutmak. Aynı sinüslü açı için 90° − θ almak. Referans açıyı y eksenine göre ölçmek.
60°✘30°✔
Örnek
✘ ✔
30°xyP−√3/21/2
Püf noktası

Gerçek hayatta dönme

Bir saat kolu, rüzgar türbini kanadı ya da bisiklet sübabı bir merkez etrafında döner. Konumu işaretleriyle r cos θ ve r sin θ’dır.
θxyr·cosθr·sinθr
Örnek
10 cm’lik kol, 20 dakika: θ = 120° cm
θxy−55√310

Alıştırmalar

250° hangi bölgede biter? Orada sin ve cos pozitif mi negatif mi? Kolay
250°xyP
Çözümü göster
, yani açı III. bölgede biter.
250°xyIII
III’te yalnız tan pozitiftir.
Yani sin ve cos ikisi de negatiftir: .
250°xyIIIcos−sin−
Cevap → III; ,
Kontrol: noktası O’nun solunda ve altındadır.
300° açısının referans açısı kaçtır? Kolay
300°xyP
Çözümü göster
: IV. bölge.
300°xyIV
IV’te referans açı ’dır.
.
60°xy
Cevap →
Kontrol: 300°, tam turdan 60° eksiktir: .
sin 210° değerinin tam değerini bul. Orta
210°xyP?
Çözümü göster
210°, III. bölgede, bu yüzden sin negatiftir.
Referans açı .
30°xy
, yani .
210°xyP−1/2
Cevap →
Kontrol: nokta x ekseninin altında, yani .
0°–360° arasında 40° ile aynı sinüse sahip diğer açı hangisi? Orta
40°xy?
Çözümü göster
Aynı sinüs, aynı yükseklik demektir: y eksenine göre simetrik.
Bu ’dır.
xy
.
40°140°xy
Cevap →
Kontrol: () değil: o sinüs ile kosinüsü değiştirir.
ve θ, II. bölgede. ve değerlerini bul. Zor
xyP3?5
Çözümü göster
Karşı kenarı 3, hipotenüsü 5 olan dik üçgeni çiz.
Pisagor: üçüncü kenar .
xyP345
II’de cos negatiftir: .
.
Cevap → ,
Kontrol: .
noktası O merkezli bir çember üzerinde. OP’nin 0°–360° arasındaki θ açısını bul. Zor
xyP−33
Çözümü göster
x negatif, y pozitif: II. bölge.
Referans açı .
45°xyP−33
II’de: .
45°135°xyP−33
Cevap →
Kontrol: ve , yani .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 5, Diploma, 1. yıl, MYP 4, Diploma, 2. yıl

Cambridge International: AS Level, IGCSE, A Level

Hollanda: Havo · Matematik B, Vwo · Matematik B

Türkiye (MEB): 11. sınıf, 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 12 (A Level), Year 11 (GCSE), Year 10 (GCSE), Year 13 (A Level)

ABD (Common Core): Algebra 2, Precalculus, Geometri

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 7 uygulama

Her yarıçaplı çemberde sinüs ve kosinüs

  • Herhangi yarıçaplı çemberdeki P(x, y) noktası için sin θ ve cos θ bulma
  • Çember büyüyünce oranların neden aynı kaldığını söyleme
  • P noktasını sin θ ya da cos θ verilen değeri alacak yerleştirme

Teğet doğrular üzerinde uzunluk olarak tan ve cot

  • Tanjant ve kotanjantı x = 1 ve y = 1 doğrularında uzunluk olarak bulma
  • Benzer üçgenlerle tan θ = sin θ ÷ cos θ olmasını açıklama
  • Tanjant ya da kotanjantın ne zaman bulunmadığını söyleme

Her açı: bölgeler, işaretler, dar açı karşılığı

  • Her açı için (cos θ, sin θ) noktasını bulma, negatif açılar dahil
  • Bölgeyi, işaretleri ve referans açıyı söyleme
  • Aynı sinüs, kosinüs ya da tanjanta sahip diğer açıları bulma

Birim çemberde tam değerler

  • Birim çemberin 16 özel noktasının kesin koordinatlarını bilme
  • Özel açının kesin cos θ, sin θ ve tan θ değerlerini bulma
  • Tanjantın ne zaman bulunmadığını söyleme

Kutupsal biçimde karmaşık sayılar ve kutupsal grafikler

  • Karmaşık sayının modülünü ve argümanını bulma
  • Kutupsal biçimi r cos θ ve r sin θ ile a ve b değerlerine çevirme
  • Kutupsal grafiğin biçimini okuma: r = f(t)

Birim çember bulmacaları

  • Dik üçgen ve bölge yardımıyla bir oranı diğerinden bulma
  • Referans açıyı ve kesin değeri bulma
  • İki oranın işaretinden bölgeyi bulma

Günlük hayatta birim çember

  • Bir merkez etrafında dönen noktanın konumunu bulma
  • Negatif cevabın resimde ne anlama geldiğini söyleme
  • Hesaplamadan önce işareti bölgeyle kontrol etme