Sayma: listeler, çarpma kuralı ve sıralamalar
Ders notları
Tanım
Sonuçları saymak için sırayla listele: ilk seçimi tut, ikinci seçimlerin hepsini dolaş, sonra ilk seçimi değiştir. Eksik de tekrar da olmaz.
Örnek
3 üst, 2 pantolonüst 1: pantolon 1, 2 ileüst 2: pantolon 1, 2 ile …
Dikkat!
Tekrarlar ve eksikler
Karışık bir listede tekrar (aynı sonuç iki kez) ya da eksik (bir sonuç yok) olabilir. Tekrarları çiz, sonra sayıyı toplamla karşılaştır.
Örnek
Toplam 12 sonuçlistede 9 farklı sonuç var tane eksik
Kural
Çarpma kuralı
Bir seçim yolla, ardından başka bir seçim yolla yapılabiliyorsa toplam yol vardır. Üç aşamada üç sayıyı çarp.
Örnek
3 üst, 4 pantolon: + 2 ayakkabı:
Tanım
Seçenek ağacı
Ağaç, seçimleri dal olarak çizer. Her ilk seçimden sonra aynı dallar gelir; ilkini tam çiz, uçlarını say, sonra çarp.
Örnek
3 başlangıç, 4 ana yemekilk dalın 4 ucu var
Kural
Tekrarlı toplama
Çarpma, aynı sayıyı tekrar tekrar toplamaktır. 4'lü 3 grup , yani eder. Çarpma kuralıyla sayma, eşit grupları toplamanın kısa yoludur.
Örnek
4'lü 3 grup nokta
Kural
“Ya da” için topla
Bir gruptan BİR şey YA DA başka gruptan bir şey seçiyorsan topla: . Art arda (VE) çarpar; biri ya da öteki (VEYA) toplar.
Örnek
3 otobüs ya da 4 tren yolculuk yolu
Kural
Tekrarlı kodlar
Simge tekrar kullanılabiliyorsa her yerin aynı seçeneği vardır. yerli bir kodun ( çarpan) olasılığı vardır.
Örnek
Bisiklet kilidi, 3 çark, rakamlar 0 ile 9
Kural
Hepsi farklı
Hiçbir simge iki kez kullanılamıyorsa her yerin seçeneği öncekinden bir eksiktir:
Örnek
0 ile 9 arasından 3 farklı rakam
Kural
İlk rakam 0 değil
Bir sayı 0 ile başlamaz; ilk yerin yalnız 9 seçeneği vardır. Önce kısıtlı yeri say, sonra diğerlerini her zamanki gibi.
Örnek
3 basamaklı sayılar, tekrar olabilir
Kural
Sabit yer
Sabit bir yerin yalnız 1 seçeneği vardır. Diğer yerler eskisi gibi sayılır; boncuktan biri sabitse sıralama kalır.
Örnek
5 boncuk, ilki sabit
Uç durum
Ne kadar hızlı büyür
Bir yer eklemek kod sayısını katına çıkarır: . Sıralamalar daha da hızlı büyür: bir boncuk eklemek katına çıkarır.
Örnek
10 rakam: 3 yer 1000,4 yer 10 katı ama
Tanım
n faktöriyel
farklı nesnenin sıralama sayısı olup “n faktöriyel” diye okunur. Kural olarak .
Örnek
5 arkadaş bir sırada
Kural
Permütasyonlar
farklı nesneden tanesini seç ve sırala. Sıralama önemlidir:
Örnek
9 koşucudan altın, gümüş, bronz
Kural
Bir sözcüğün harfleri
Aynı harfler yer değiştirince yeni sözcük olmaz. değerini tekrarlanan her harfin sıralamasına böl:
Örnek
6 harf, biri iki kez, biri iki kez
Kural
Sayarak olasılık
Tüm sonuçlar eşit olasıysa olası ve istenen sonuçları yukarıdaki kurallarla say:
Örnek
3 rakamlı PIN, hepsi farklı
Kural
En az bir kez
“En az bir kez kullanılır” saymak zordur, “hiç kullanılmaz” kolaydır. Tüm sonuçlardan hiç kullanmayanları çıkar:
Örnek
3 rakamlı PIN'de 7 varhiç yok:
Püf noktası
Günlük hayatta sayma
Sor: biri ardından diğerini mi seçiyorum (çarp), biri ya da ötekini mi (topla), simge tekrar kullanılabilir mi, sıralama önemli mi? Dondurma, bisiklet kilidi, podyum ve bank hep bu kurallara uyar.
Örnek
Podyum: sıra önemli, Bisiklet kilidi: tekrar var,
Alıştırmalar
Bir öğle yemeğinde 3 başlangıç ve 4 ana yemek var. Kaç farklı menü olur? Kolay
Çözümü göster
3 başlangıcın her biri 4 ana yemekle eşleşir
Cevap → 12 menü
İlk başlangıcı tam çiz: 4 uç. Diğer başlangıçların da aynı 4 ucu var.
5 meyveden bir meyve ya da 3 bisküviden bir bisküvi seçersin. Kaç seçenek var? Kolay
Çözümü göster
Yalnız BİR şey seçiyorsun, bu yüzden seçenekler toplanır
Cevap → 8 seçenek
5 × 3 = 15, bir meyve VE bir bisküvi olurdu.
4 arkadaş bir sırada oturuyor. Kaç farklı sırayla oturabilirler? Kolay
Çözümü göster
İlk yerin 4 seçeneği var, sonrakinin 3, sonra 2, sonra 1
Cevap → 24 sıralama
Her arkadaş bir kez oturur; her yerin bir seçeneği eksilir.
Bir kodun 4 yeri ve 6 simgesi var, simge tekrar kullanılabilir. Kaç kod var? Orta
Çözümü göster
Her yerin 6 seçeneği var
Cevap → 1296 kod
5 yerle 6 katı kadar olurdu.
5 koşucu yarışıyor. Altın, gümüş ve bronz kaç farklı yolla verilir? Orta
Çözümü göster
Altın: 5 koşucu. Gümüş: 4 kaldı. Bronz: 3 kaldı
Cevap → 60 yol
Bir koşucu iki madalya alamaz; her madalyada bir seçenek eksilir.
Üç farklı rakamlı kaç tane 3 basamaklı sayı vardır? (İlk rakam 0 değildir.) Orta
Çözümü göster
İlk rakam: 9 seçenek (0 değil). İkinci: 9 kaldı (0 artık olabilir). Üçüncü: 8 kaldı
Cevap → 648 sayı
Önce kısıtlı yeri say.
MOON sözcüğünün harfleriyle kaç farklı dizilim yapılır? Zor
Çözümü göster
4 harf, O iki kez geçiyor: tüm harfler farklı olsaydı sıralama
İki O yer değiştirince yeni sözcük olmaz: değerine böl
Cevap → 12 dizilim
Bölmeyi unutursan 24 bulursun; her sözcük iki kez sayılır.
Bir PIN kodunun 3 rakamı var (0 ile 9, tekrar olabilir). Tüm rakamların farklı olma olasılığı nedir? Zor
Çözümü göster
Olası:
İstenen:
Cevap → 18/25
Olası sonuçları tekrarlı, istenenleri tekrarsız say.
Bir PIN kodunun 3 rakamı var (0 ile 9, tekrar olabilir). 7 rakamının en az bir kez kullanılma olasılığı nedir? Zor
Çözümü göster
Hiç 7 yok: her yerin 9 seçeneği var,
Tüm sonuçlar:
Cevap → 271/1000
7 içeren kodları doğrudan saymak zordur; içermeyenleri say (7).
Bu konunun etkileşimli uygulamaları
Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.
Öğretmen misiniz?
Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.
Ücretsiz deneyinBu sınıf düzeylerine uygun
IB (MYP, Diploma): MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5
Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE
Hollanda: Groep 6, Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik A, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik C, Vwo · Matematik D
Türkiye (MEB): 6. sınıf, 7. sınıf, 8. sınıf, 9. sınıf, 10. sınıf
İngiltere (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)
ABD (Common Core): Grade 6, Grade 7, Grade 8
Bu konunun uygulamaları neler öğretir 7 uygulama
Sistematik listeler
- Kıyafetlerin, menülerin ya da rotaların düzenli listesini yazma
- Karışık listede tekrarları ve eksik sonuçları bulma
- Sonuçları saymak için her aşamadaki seçenekleri çarpma
Çarpma kuralı
- Çarpım kuralını kullanma: m yol, sonra n yol m × n eder
- Seçenek ağacı çizip uçlarını sayma
- VE (çarp) ile VEYA (topla) ayrımını yapma
Kodlar ve PIN'ler
- Tekrarın serbest olduğu kodları sayma: n^p
- Tüm simgeleri farklı olan kodları sayma
- İlk rakamı 0 olmayan sayıları sayma
Sıralamalar ve n!
- n farklı boncuğun sıralamalarını sayma: n!
- Faktöriyel gösterimini kullanma ve 0! = 1 olduğunu bilme
- İlk ya da son boncuk sabitken sıralamaları sayma
Permütasyonlar
- n nesneden seçilen r nesnenin permütasyonlarını sayma
- Tekrarlı harfleri olan bir sözcüğün dizilişlerini sayma
- Faktöriyel gösterimini r = n için de kullanma
Sayarak olasılık
- Sayma kurallarıyla olası ve istenen durumları sayma
- Sayımlardan olasılık hesaplama
- “En az bir kez” durumunu tüm durumlardan hiç olmayanları çıkararak bulma
Günlük hayatta sayma
- Seçenekleri sayma: dondurmacı, bisiklet kilidi, yarış podyumu
- Bir simgenin ne zaman yeniden kullanılabildiğini söyleme
- Bir seçenek daha eklenmesinin toplama etkisini görme








