İnteraktif Dersler

Eğim açısı, eğim ve doğruların birbirine göre durumu

Ders notları

Tanım

Eğim açısı

Bir doğrunun eğim açısı , pozitif ekseninden doğruya saat yönünün tersine ölçülen açıdır. En az , ’den küçüktür. Yükselen bir doğruda , alçalan bir doğruda olur.
xy40°
Örnek
Şekildeki doğru sağa doğru yükselir ve ekseniyle yapar: . Sağa doğru alçalan ve ekseniyle yapan bir doğruda olur.
Tanım

Bir doğrunun eğimi

ve noktalarından geçen doğrunun eğimi , dikey değişimin yatay değişime oranıdır: , . Doğrunun her nokta çifti için aynıdır.
xy(1,−2)(5,1)43m=3/4
Örnek
, : ve ; yani .
Kural

Eğim, eğim açısının tanjantıdır

Dik kenarları yatay değişim ve dikey değişim olan dik üçgende, ’deki açının tanjantı karşı dik kenarın komşu dik kenara oranıdır. Yükselen bir doğru için olur. Bu, dikey olmayan her doğru için geçerlidir: .
xy37°43
Örnek
Dik kenarlar ve ’tür: ; yani .
Kural

Eğimden açıya

’den ’yı bulmak için ters tanjantı kullan. ise . ise . Bir çizimle kontrol et: alçalan bir doğrunun açısı ’nin üstündedir.
xy135°45°m=−1
Örnek
: ; yani . için: .
Kural

Eğim neden pozitif ya da negatiftir

Tanjantın işareti, eğim açısının bulunduğu bölgeye göre değişir. (birinci bölge) için : ve doğru yükselir. (ikinci bölge) için : ve doğru alçalır.
xym>0m<0
Örnek
: doğru yükselir. : doğru alçalır.
Tanım

Yatay doğrular

Yatay bir doğruda ve eğim ’dır, çünkü dikey değişim ’dır. Bütün noktalarının ’si aynıdır; denklemi .
xy(4,2)y=2m=0
Örnek
’den geçen yatay doğru ’dir: eğim , eğim açısı .
Tanım

Dikey doğrular

Dikey bir doğruda ’dir. Yatay değişimi ’dır; bu yüzden tanımsızdır, da tanımsızdır: dikey bir doğrunun eğimi yoktur. Bütün noktalarının ’i aynıdır; denklemi .
xy90°x=−3
Örnek
’den geçen dikey doğru ’tür: eğim açısı , eğimi yok ve biçiminde yazılamaz.
Kural

Bir doğru ne kadar diktir?

büyüdükçe doğru dikleşir ve , ’ye yaklaşır. için doğru yataya yakındır, için (ya da ) olur, için doğru diktir.
xym=3m=1m=½
Örnek
, ve eğimleri , ve açılarını verir (yuvarlanmış): eğim büyüdükçe doğru dikleşir.
Tanım

Doğru denklemi

Bir doğrunun denklemi, noktalarının ve değerlerini birbirine bağlar: bir nokta, koordinatları denklemi sağlıyorsa ve ancak o zaman doğru üzerindedir. Koordinatları yerine koy ve iki tarafın eşit olup olmadığına bak.
xy(4,7)(3,4)
Örnek
için: noktası doğru üzerindedir, çünkü . noktası değildir, çünkü .
Kural

Nokta-eğim biçimi

noktasından geçen ve eğimi olan doğrunun denklemi ’dir. noktası, ise doğru üzerindedir.
xyP12
Örnek
, : .
Kural

biçimi

için çözülünce denklem olur. eğimdir, ise doğrunun eksenini kestiği noktadır: doğru eksenini noktasında keser. Bir nokta ve eğimden: .
xyn=−4y=2x−4
Örnek
’ten: ; yani ve .
Kural

İki noktadan geçen doğru

Önce eğim , sonra noktalardan biriyle nokta-eğim biçimi. Birlikte bu, iki nokta biçimidir: . ise doğru dikeydir: .
xy4−8(−1,5)(3,−3)
Örnek
, : ; yani , yani .
Kural

Bir nokta ve eğim açısından doğru

Önce eğim , sonra nokta-eğim biçimi. ise eğim yoktur ve doğru ’dir. ise doğru ’dir.
Örnek
ve : ; yani , yani .
Kural

Genel biçim

Genel biçim, ortak çarpanı olmayan , , tam sayılarıyla ’dır ( ve ikisi birden değil). Her doğrunun bir tane vardır, dikey doğrunun da. ise eğim ’dir.
Örnek
: ile çarp ve terimleri topla: . Eğim ’tür.
Kural

Eksen kesimi biçimi

Bir doğru eksenleri ve noktalarında keserse (, ) denklemi ’dir. Başlangıç noktasından geçen ya da bir eksene paralel olan doğrunun eksen kesimi biçimi yoktur.
xy(3,0)(0,2)
Örnek
: ’ya böl: . Doğru eksenleri ve noktalarında keser.
Kural

Aynı doğrunun beş biçimi

Bir doğrunun beş biçimi vardır: , nokta-eğim, iki nokta, genel ve eksen kesimi biçimi. Problemin gerektirdiğini seç: bir nokta ve eğim: nokta-eğim; iki nokta: iki nokta biçimi; eksenler: eksen kesimi biçimi; doğruları karşılaştırmak: ya da genel biçim.
Örnek
ve ’dan geçen doğru: ; ; ; ; .
Tanım

Paralel doğrular

İki doğru, eğim açıları aynıysa, yani eğimleri aynıysa paraleldir: ve eksenini kestikleri noktalar farklıdır. İki dikey doğru da paraleldir. Kesim noktaları da aynıysa doğrular çakışıktır.
xym₁=½m₂=½
Örnek
ve doğrularında ve kesim noktaları ile : paraleldirler.
Kural

Kesişen doğrular ve kesim noktası

Eğim açıları farklı doğrular tam bir noktada kesişir. İki denklemi birlikte çözerek bul: koordinatları iki denklemi de sağlayan nokta.
xy(2,3)
Örnek
ve : ile ve bulunur. Kesim noktası ; sağlama: ve .
Tanım

Dik doğrular

İki doğru dik açıyla kesişiyorsa diktir. İkisi de bir eksene paralel değilse eğimleri için olur; yani : kesri ters çevir ve işaretini değiştir. Eğim açıları farklıdır.
xym₁=2m₂=−½
Örnek
: ve . için dik doğrunun eğimi ’tür.
Kural

Eğimlerin çarpımı neden −1

Yatay değişimi , dikey değişimi olan bir doğru alalım; . Bu adımı saat yönünün tersine döndür: yatay değişim , dikey değişim olur; dik doğrunun eğimi . O zaman .
xy32−23m₁=2/3m₂=−3/2
Örnek
Yatay değişim , dikey değişim : . Döndürülünce yatay değişim , dikey değişim ; yani ve .
Kural

İki doğru arasındaki açı

İki doğru arasındaki açı dar açıdır (ya da ). Eğim açılarının farkını al: . ise açı ’dir, değilse . Paralel doğrular yapar.
xy30°150°60°
Örnek
, : ; yani doğrular arasındaki açı .
Kural

Günlük hayatta düzenli değişim

Düzenli bir değişim doğrusudur: eğim , birim zamandaki değişimdir (bir hız, bir oran) ve , anındaki başlangıç değeridir. Negatif eğim azalma demektir.
tv(0,100)(3,40)(5,0)
Örnek
Bir telefon bataryası başta yüzde , saat sonra yüzde gösteriyor: (saatte), yani . anında boşalır.
Kural

Yüzde eğim: eğimin yüzde olarak yazılışı

Yollar ve rampalar dikliği yüzde olarak verir: yüzde eğim ’dir, yani eğimin katı. %8 yazan bir levha, yatayda her m için m yükselmek demektir (yol boyunca değil). “” bir rampa yatayda her için yükselir, yani . Eksi işareti yokuş aşağı demektir.
Örnek
Bir yol yatayda m için m yükselir: , yani yüzde eğim %8’dir. rampa kuralı ’tür, yaklaşık %8,3.
Kural

Çatı, rampa, yol: eğim, açı ve uzunluk

Yatay uzaklık “yatay”, dikey uzaklık “yükseklik”tir. Eğim , eğim açısı ve eğim boyunca uzunluk ’dir. Çatının merteği bu uzunluktur: yataydan uzun, yatay ile yüksekliğin toplamından kısadır.
xy435
Örnek
Bir çatıda yatay m, yükseklik m: , ve mertek m’dir.
Kural

İki ölçüm hızı ve denklemi verir

Sabit değişim bir doğrusudur. İki ölçümden ve değişim hızı bulunur, sonra . Artık her değeri tahmin edebilirsin: zamanı yerine koy. Pozitif artış, negatif azalıştır.
tv(2,50)(6,130)(10,210)
Örnek
hafta sonra euron, hafta sonra euron var: euro/hafta, , yani . hafta sonra: euro.
Kural

Ne zaman boşalır?

Değişim hızı negatifse değer sıfıra düşer. ’ı çöz: . noktası doğrunun zaman eksenini kestiği yerdir; model ancak o ana kadar anlamlıdır.
tv(2,80)(6,40)(10,0)
Örnek
Bir depoda . dakikada litre, . dakikada litre var: litre/dakika, , . olunca boşalır: . dakikada.
Kural

İki sokak: kesişme noktası ve açı

ve sokakları için: eğimler eşitse paraleldir (ya da aynı sokaktır), farklıysa kesişir. olduğu yerde kesişirler. ise diktirler; değilse açı, eğim açılarından bulunur.
xyPm=½m=−2
Örnek
ve : denkleminden , yani ve bulunur. olduğundan sokaklar ’de dik kesişir.
Püf noktası

Önce çiz, sonra ikinci bir noktayla sına

Noktaları ve doğruyu çiz. ’nin işareti şekle uymalı: yükselen , alçalan , yatay . Sonra ikinci bir noktayı denklemde dene: tutmuyorsa hatayı ara.
Örnek
ve ’ten geçen doğru için buldun. ile sına: , ile: .
Püf noktası

Hatırlanacak açılar ve tam eğimler

’deki doğrunun eğimi , ’deki doğrunun eğimi ’dir. ’de eğim ’dır, ’de eğim yoktur. Denklemde ’yi tam kesir olarak bırak, yalnızca açıyı yuvarla.
Örnek
denklemde olarak kalır; açı ’dir.
Püf noktası

Gerçek yaşam problemi için dört aşama

Dört aşamada çalış: neyin verildiği ve neyin istendiği, bunları hangi bağıntının bağladığı, çözüm ve bir çizime göre ya da cevabı geri koyarak sağlama. Önce yatayı ve yüksekliği çiz: cevabın doğru olup olamayacağını gösterir.
Örnek
Rampa: verilenler: yükseklik m ve eğim ; istenen: yatay uzaklık; bağıntı: yatay yükseklik; çözüm: m; sağlama: .
Dikkat!

Dikey ve yatay değişimi karıştırmak

Sık yapılan hata yazmaktır. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır, açının tanjantıdır; tersi değil.
Örnek
ve : , değil.
Dikkat!

Karışık sıra ve işaret hataları

İki farkı da aynı sırayla al. ile eşittir, ama sıraları karıştırmak işareti değiştirir. Negatif sayıları parantez içinde yaz.
Örnek
, : ve ; yani . Sıraları karıştırmak verir, bu yanlıştır: doğru alçalıyor.
Dikkat!

Alçalan doğrunun eğim açısı

Alçalan bir doğruda hesap makinesi negatif bir açı verir, ya da üçgenin dar açısında durursun. Eğim açısı ile arasındadır: negatif açıya ekle.
Örnek
: ; yani .
Dikkat!

Dik doğrunun eğimi iki değişiklik ister

Yalnızca işareti değiştirmek () ya da yalnızca kesri ters çevirmek () yetmez. İkisini birden yap: .
Örnek
için ve yanlıştır; doğrudur, çünkü .
Kural

Bir noktadan geçen dikme: denklemini kurma

P noktasından geçen dikmeyi kurmak için iki adım gerekir: doğrunun eğimi m1'i bul, onu m2 = -1/m1 yap (ters çevir, işaretini değiştir), sonra P'den geçen doğruyu y - y1 = m2(x - x1) ile yaz. Yatay bir doğru ile dikey bir doğru, eğim ters çevrilmeden birbirine diktir. Kontrol için iki eğimi çarp: çarpım -1 olmalı.
246−2246810xyl⊥P
Örnek
Doğru y = 2x - 1, nokta P(3, 5) (P doğru üzerinde: 2 x 3 - 1 = 5). Eğim m1 = 2, yani m2 = -1/2. Dikme: y - 5 = -1/2(x - 3), yani y = -1/2 x + 13/2. Kontrol: m1 x m2 = 2 x (-1/2) = -1.
Dikkat!

Eşit eğimler: paralel ya da aynı doğru

Eğimleri eşit doğrular, yalnızca eksenini kestikleri noktalar farklıysa paraleldir. Eşit eğim ve bir ortak nokta, aynı doğru demektir. Kesim noktalarını karşılaştır ya da bir doğrunun noktasını öbüründe dene.
Örnek
ve doğrularının ikisinde de eğim ve kesim noktası : aynı doğrudurlar, paralel değil.
Dikkat!

Yüzde, 1 : n ve derece farklı sayılardır

Yüzde eğim , olan oranı ve açısı aynı dikliği üç biçimde anlatır. %100 eğim ’dir (yükseklik yataya eşit), değil. Yüzde, yüksekliği yatay uzaklıkla karşılaştırır, yolun uzunluğuyla değil.
Örnek
: yüzde eğim , oran ve açı yaklaşık ’dir.
Dikkat!

Değişimin değişime oranı, değerin zamana oranı değil

Değişim hızı ’dir, zaman birimi başına değişim. Bir ölçümü kendi zamanına bölmek () yalnızca doğru orijinden geçiyorsa işe yarar.
Örnek
Pil: saatte yüzde , saatte yüzde : saatte, değil.
Uç durum

Özel durumlar

Yatay bir doğruda ’dır, dikey bir doğrunun eğimi yoktur. Yatay ve dikey bir doğru, tanımsız olsa da diktir: kural iki eğim ister. Başlangıç noktasından geçen bir doğruda ’dır.
Örnek
ve diktir: eğim açıları ve . doğrusu başlangıç noktasından geçer () ve eksen kesimi biçimi yoktur.
Uç durum

Eksenlere paralel sokaklar

Dikey bir sokağının eğimi yoktur, yatay bir sokağının eğimi ’dır. kuralı kullanılamasa da (dikey doğrunun eğimi yoktur) diktirler. ’de kesişirler. İki dikey sokak paraleldir.
xy(3,1)x=3y=1
Örnek
ve sokakları ’de dik kesişir. ve sokakları paraleldir, hiç kesişmez.

Alıştırmalar

ve noktalarından geçen doğrunun eğimini bul. Kolay
xy(−2,1)(4,4)63
Çözümü göster
ve .
.
Cevap →
Kontrol: doğru sağa doğru yükselir, yani ; dikey değişim yatay değişimden küçük, yani .
Eğimi olan doğrunun ve eğimi olan doğrunun eğim açısını bul. Kolay
Çözümü göster
: .
: doğru alçalır, yani .
Cevap → ve
Kontrol: , yani doğrular diktir ve .
Bir doğrunun eğim açısı . Eğimini 2 ondalık basamakla bul. Doğru yükselir mi alçalır mı? Kolay
Çözümü göster
.
.
ve : doğru yükselir.
Cevap → , doğru yükselir
Kontrol: ve ; yani , ’in altında olmalı.
noktasından geçen ve eğimi olan doğrunun denklemini yaz. Kolay
Çözümü göster
Nokta-eğim biçimi: .
, yani .
.
Cevap →
Kontrol: için .
Bir yol yatayda m için m yükseliyor. Yüzde eğimi kaçtır? Kolay
Çözümü göster
.
Yüzde eğim .
Cevap → %8
Kontrol: %8, her m için m demektir ve m eder (her m için).
Bir rampanın eğimi en çok olabilir. m yükselmesi gerekiyor. En az ne kadar yatay uzaklık gerekir? Kolay
Çözümü göster
eğim, yükseklik demektir.
m.
Cevap → en az m
Kontrol: .
ve noktalarından geçen doğrunun denklemini bul ve genel biçimde yaz. Orta
xy(−1,5)(3,−3)
Çözümü göster
.
, yani .
Genel biçim: .
Cevap → , yani
ile kontrol: .
Bir doğru noktasından geçer ve eğim açısı ’dir. Denklemini bul. Orta
Çözümü göster
(doğru alçalır).
.
.
Cevap →
Kontrol: için ve eğimi ’ye karşılık gelir.
ve doğruları paralel mi, kesişen mi, çakışık mı? Orta
Çözümü göster
için çöz: ve .
: doğrular paralel ya da çakışıktır.
eksenini kestikleri noktalar ve farklı; yani doğrular paralel ve farklıdır.
Cevap → paralel, farklı doğrular
Bir noktayla sına: birinci doğru üzerindedir ama ; yani ikinci doğru üzerinde değildir.
ve doğrularının kesiştiği noktayı bul. Orta
xy
Çözümü göster
Eğimler ve : farklı, yani doğrular bir noktada kesişir.
’i ’te yerine koy: , yani ve .
.
Cevap → kesim noktası
Kontrol: ve .
noktasından geçen ve doğrusuna dik olan doğruyu bul. Orta
Çözümü göster
Verilen doğrunun eğimi ; dik doğrunun eğimi .
Nokta-eğim biçimi: .
.
xyP(4,0)
Cevap →
Kontrol: ve için .
denklemini eksen kesimi biçiminde yaz ve doğrunun eksenleri nerede kestiğini bul. Orta
Çözümü göster
’ye böl: , yani .
Demek ki ve .
Doğru eksenleri ve noktalarında keser.
xy(4,0)(0,−3)
Cevap → ; ve
Kontrol: ve .
Bir çatıda yatay m, yükseklik m. Eğimini, eğim açısını (en yakın dereceye) ve bir mertek uzunluğunu bul. Orta
xy8610
Çözümü göster
.
.
Mertek m.
Cevap → , , mertek m
Kontrol: mertek, yataydan uzun ve ’ten kısadır.
hafta sonra euro, hafta sonra euro biriktirdin ve her hafta aynı miktarı biriktiriyorsun. yaz ve hafta sonraki birikimi bul. Orta
Çözümü göster
euro/hafta.
, yani .
hafta sonra: euro.
Cevap → ; euro
Kontrol: için .
İki sokak ve doğrularını izliyor (1 kare = 10 m). Nerede kesişirler ve aralarındaki dar açı 1 ondalık basamakla kaçtır? Orta
xy
Çözümü göster
, yani , ve .
xy(2,5)
Eğim açıları: ve .
Aralarındaki açı: .
Cevap → ’te kesişirler; açı yaklaşık
Kontrol: noktası ’de verir.
ve doğruları arasındaki açıyı 1 ondalık basamakla bul. Zor
Çözümü göster
Eğim açıları ve .
Fark .
; yani doğrular arasındaki açı .
Cevap →
Kontrol: iki doğru da yükselir ve ikincisi biraz daha diktir; aradaki açı küçüktür, ’nin altındadır.
doğrusu doğrusuna diktir. ’yı bul. kaç olursa doğrusuna paralel olur? Zor
Çözümü göster
için çöz: , yani eğim .
Dik: , yani .
Paralel: , yani .
Cevap → (dik) ve (paralel)
ile kontrol: eğim ve .
, , üçgeninin ’da dik açısı olduğunu göster ve ile ’nin eğim açılarını bul. Zor
xyA(0,0)B(4,2)C(−1,2)
Çözümü göster
’nin eğimi , ’nin eğimi .
Çarpım ; yani : ’da dik açı.
ve : farkları .
Cevap → ’da dik açı; ve
Kontrol: .
Bir telefon bataryası saat sonra yüzde , saat sonra yüzde gösteriyor ve düzenli boşalıyor. yaz ve bataryanın ne zaman boşalacağını bul. Zor
tv(1,85)(4,55)
Çözümü göster
(saatte yüzde).
; yani .
Boş: , yani saat.
tv(0,95)(9.5,0)
Cevap → ; saat sonra boş
Kontrol: için .
noktası, ve noktalarından geçen doğru üzerinde mi? Zor
Çözümü göster
.
ile nokta-eğim biçimi: .
koy: , yani . noktası doğru üzerindedir.
Cevap → evet, doğru üzerinde
’nin eğimiyle kontrol: , aynı eğim.
Bir depoda . dakikada litre, . dakikada litre var ve düzenli su kaybediyor. yaz ve hangi dakikada boşaldığını bul. Zor
tv(3,90)(5,60)
Çözümü göster
litre/dakika.
, yani .
Boş: , yani .
tv(3,90)(5,60)(0,135)(9,0)
Cevap → ; . dakikada boşalır
Kontrol: için .
Bir levhada % yazıyor. Yatayda m sonra yol kaç metre alçalmıştır ve yatayın altındaki açı 1 ondalık basamakla kaçtır? Eğim açısı ’yı da ver. Zor
Çözümü göster
, yani alçalma m.
Yatayın altında: .
Doğru alçalır, yani .
Cevap → m; yatayın altında;
Kontrol: , hafif bir eğim, ’den çok uzak.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5, Diploma, 1. yıl, Diploma, 2. yıl

Cambridge International: Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, IGCSE, Lower Secondary, stage 9, AS Level

Hollanda: 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik B, Vwo · Matematik B, Havo · Matematik A, Vwo · Matematik A, 2. sınıf

Türkiye (MEB): 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE), Year 12 (A Level)

ABD (Common Core): Grade 8, Algebra 1, Geometri

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 5 uygulama

Eğim açısı ve eğim: tanjant, bölgeler, 0 ve 90 derece

  • Bir doğrunun eğimi ile eğim açısı arasındaki ilişkiyi tahmin etme
  • İki noktadan eğim açısını ve eğimi bulma
  • Eğimin eğim açısının tanjantı olduğunu görme
  • 0° ve 90° doğrularını ve denklemlerini anlatma

İki doğru: paralel, kesişen, çakışık, dik

  • Her biçimdeki doğrunun eğimini ve eğim açısını bulma
  • İki doğrunun paralel, kesişen ya da çakışık olduğuna karar verme
  • Dik doğrularda m₁ · m₂ = −1 sonucuna ulaşma
  • İki doğru arasındaki açıyı bulma

Doğru denklemi: bir nokta ve eğimden ya da iki noktadan

  • Bir nokta ve eğimden doğru denklemi yazma
  • İki noktadan geçen doğrunun denklemini yazma
  • Aynı doğruyu nokta-eğim, iki nokta, genel ve kesen biçiminde yazma
  • Doğruyu sabit değişim için kullanma: eğim değişim hızıdır

Bir doğrunun bir noktasından geçen dikme: denklemini kur

  • Verilen bir doğruya dik olan doğrunun eğimini bulabilirim.
  • Bir noktadan geçen dikmenin denklemini, eğim yöntemiyle veya normal vektörle kurabilirim.
  • Kendi yazdığım denklemin gerçekten o noktadan geçen dikme olup olmadığını test edebilirim.

Günlük hayatta eğim ve doğrular

  • Çatı, rampa ya da yolun eğimini, yüzdesini ve açısını bulma
  • Sabit değişimin iki ölçümünü hıza ve denkleme çevirme
  • İki sokağı doğru olarak yazıp kavşağı ve açıyı bulma