İnteraktif Dersler

Koordinat düzleminde çember: denklem, doğru ve teğet

Ders notları

Tanım

Çember ve denklemi

Çember, bir noktaya (merkez M(a, b)) uzaklığı aynı r olan tüm noktaların kümesidir. (x, y) noktasının M noktasına uzaklığı r ise nokta çemberin üzerindedir. Bu uzaklığı Pisagor teoremi verir; iki tarafın karesini alınca çemberin denklemi bulunur. Çemberden denkleme sekmesinde merkezi ve yarıçapı ayarlarsın, denklem senin için yazılır.
Örnek
Merkezi M(3, −2) ve yarıçapı 5 olan çemberin denklemi olur. P(6, 2) noktası bu çemberin üzerindedir, çünkü .
−4−2246810−8−6−4−224xyMPCircle with centre M(3, −2) and radius 5
Kural

İşaretler ve açılmış biçim

Parantezlerdeki işaret, merkezdeki işaretin tersidir: (3, −2) merkezi ve verir. Sağdaki sayı r değil, değeridir. Parantezleri açınca biçimi bulunur; burada , ve . Çemberden denkleme sekmesinde iki biçim de görünür.
Örnek
M(3, −2) ve r = 5 için: p = −6, q = 4 ve s = ; çember olur.
Kural

Denklemden çembere

denkleminden merkezi ve yarıçapı okumak için x terimlerinde ve y terimlerinde tam kareyi tamamla. O zaman merkez olur ve sağ taraf değeridir. 0 ise denklemi yalnızca bir nokta sağlar, negatifse hiçbir nokta sağlamaz, çünkü bir karenin değeri negatif olmaz. Denklemden çembere sekmesi kareleri adım adım tamamlar.
Örnek
denklemi olur, yani . Bu, merkezi (3, −2) ve yarıçapı 5 olan çemberdir. ise verir, yani yalnızca (−2, 1) noktası denklemi sağlar.
Tanım

İçinde, üzerinde ya da dışında

P noktasının merkeze uzaklığının karesini, yani değerini ile karşılaştır. ise nokta çemberin içindedir, ise üzerindedir, ise dışındadır. Karekök hiç gerekmez. İçinde mi dışında mı sekmesinde dene.
Örnek
çemberi. A(3, −5) için olur, yani içinde. B(4, 2) için olur, yani üzerinde. C(6, 3) için olur, yani dışında.
−6−4−22468−8−6−4−224xyMABCA inside, B on, C outside the circle
Tanım

Doğru çemberi keser: yerine koyma

Bir doğru ile bir çemberin ortak noktalarını bulmak için doğruyu çemberin denkleminde yerine koy. y = mx + c için x cinsinden ikinci derece bir denklem elde edersin. Diskriminant karar verir: D > 0 iki ortak nokta, D = 0 bir ortak nokta (doğru çembere teğettir), D < 0 hiç ortak nokta yok demektir. y değerini bulmak için her çözümü doğruda yerine koy. Yerine koyma sekmesinde ikinci derece denklem ve D senin sayılarınla yazılır.
Örnek
doğrusunu çemberinde yerine koyunca , yani bulunur. olduğundan iki ortak nokta vardır, ve ; bunlar (3, 4) ve (−4, −3) noktalarıdır.
−6−4−2246−6−4−2246xyABThe line and the circle meet in 2 points
Kural

Merkeze uzaklık

Merkezden Ax + By = C doğrusuna olan uzaklığı formülüyle bul; sonra r ile karşılaştır: d < r iki ortak nokta, d = r bir, d > r hiç ortak nokta yok demektir. Dikmenin ayağı F kirişin orta noktasıdır ve kirişin yarısı kadardır. Sonuç D ile aynıdır. Merkeze uzaklık sekmesinde d, F ve kirişi görürsün.
Örnek
3x + 4y = 15 doğrusu ve çemberi (merkez (0, 0)) için bulunur ve olduğundan iki ortak nokta vardır. Kirişin yarısı olduğundan kiriş 8 birim uzunluğundadır.
−6−4−2246−6−4−2246xyMFABDistance d = 3 from the centre to the line
Kural

Bir noktadaki teğet

Teğet çembere tek bir T noktasında değer ve MT yarıçapına diktir. Bu yüzden MT = (p, q) vektörü teğetin bir normal vektörüdür: teğet px + qy = C biçimindedir ve C, T noktası yerine konarak bulunur. MT ile teğetin eğimlerinin çarpımı −1 olur. Bir noktadaki teğet sekmesinde bir çemberin koordinatları tam sayı olan 12 noktası üzerinde gezersin.
Örnek
çemberinde T(3, 4) noktası: MT = (3, 4), yani teğet 3x + 4y = C ve C = . Merkezi (1, −2), yarıçapı 5 olan çemberde (4, 2) noktası: MT = (3, 4) ve C = , yani 3x + 4y = 20.
−8−6−4−22468−8−6−4−22468xyMTThe tangent at T is perpendicular to MT
Kural

Eğimi verilen teğet

Eğimi m olan doğrular paraleldir. Bunlardan ikisi çembere teğettir; biri merkezin bir yanında, öbürü karşı yanındadır. y = mx + c doğrusu, merkeze uzaklığı r olduğunda ya da ikinci derece denklemde D = 0 olduğunda çembere teğettir. Orijin merkezli bir çemberde bu verir. Eğimi verilen teğet sekmesinde 10 eğimden birini seçer ve iki teğeti görürsün.
Örnek
çemberi ve eğim 3/4 için bulunur. Teğetler ve doğrularıdır.
−8−6−4−22468−8−6−4−22468xyTUTwo tangents with slope 3/4
Kural

Bir noktadan çizilen teğetler

Çemberin dışındaki bir noktadan iki teğet, çemberin üzerindeki bir noktadan bir teğet çizilebilir; içindeki bir noktadan teğet çizilemez. Hangi durum olduğunu görmek için ile değerini karşılaştır. MTP üçgeninin T köşesinde dik açı vardır, yani olur ve iki teğet parçası eşit uzunluktadır. Bir noktadan çizilen teğetler sekmesinde P noktasını oynatır ve değme noktalarını görürsün.
Örnek
çemberi ve P(5, 0) için ve bulunur, yani P dışarıdadır ve iki teğet vardır. olduğundan PT = 4. Değme noktaları (1,8; 2,4) ve (1,8; −2,4); teğetler 3x + 4y = 15 ve 3x − 4y = 15 doğrularıdır.
−4−22468−6−4−2246xyMPTUTwo tangents from P to the circle
Tanım

Günlük hayatta çemberler

Bir sinyal kulesi bir daireyi kapsar: bir evin kuleye uzaklığı en fazla menzil kadarsa ev kapsama alanındadır; bu yüzden ile değerini karşılaştır. Bir radar, rota menzile girerse gemiyi görür; en kısa uzaklık bir doğruya olan uzaklıktır. Bir yol, bu uzaklık yarıçapa eşit olduğunda yuvarlak göletin kenarına tam değer. Sinyal kulesi, Radar ve Yuvarlak gölet sekmelerinde 6 ev, bir gemi ve bir yol denenir.
Örnek
T(1, 2) noktasındaki, menzili 5 km olan kulede H(4, 6) evi için olur, yani ev sınırdadır. M(0, 0) noktasındaki, menzili 13 km olan radar ve 5x + 12y = 65 rotası için ve bulunur, yani gemi 24 km menzildedir.
−15−10−551015−15−10−551015xyMABFRadar at M, range 13: course 5x + 12y = 65
Püf noktası

Alıştırma, test ve sınıf turu

Her uygulamada Önce tahmin (8 soru) ve Başlangıç, Kâşif ile Şampiyon düzeylerinin bulunduğu Alıştırma vardır: denklem için 14, doğru ve çember için 11, teğetler için 11 ve günlük hayat için 10 soru türü. Test dört uygulamayı karıştırır. Sınıf turunda bütün sınıf aynı anda 5 soruyu yanıtlar: tanımlar, kurallar, doğru mu efsane mi ve işlemler. Yanlış cevaplar birer tuzaktır: merkezin işaretini yanlış almak, r yerine yazmak, karekökü unutmak ya da D değerinin ne söylediğini karıştırmak.
Örnek
Bir tuzak örneği olarak çemberinin merkezi (3, −1) değil (−3, 1), yarıçapı da 16 değil 4 birimdir.
Püf noktası

Tuşlar ve gizlilik

Her sayı ayarı ve her yazı alanı klavyeyle çalışır: Tab bir sonraki öğeye geçer, ok tuşları bir sayıyı değiştirir, Enter (ya da boşluk tuşu) bir düğmeye basar. Yazdığın ya da seçtiğin hiçbir şey kaydedilmez ya da bir yere gönderilmez. Sayılar ve durumlar (bir kule, bir radar, bir gölet) uydurmadır.
Örnek
Bir noktadaki teğet sekmesinde Nokta numarası ayarına gelmek için Tab tuşuna bas; sonraki noktaya geçmek için yukarı ve aşağı ok tuşlarını kullan.

Alıştırmalar

Merkezi (−2, 3) ve yarıçapı 4 olan çemberin denklemini yaz. Kolay
Çözümü göster
Parantezlerde x ve y eksi merkezin koordinatları bulunur, yani ve .
Sağ taraf olur.
Açılmış biçim olur, çünkü .
çemberinin merkezi ve yarıçapı nedir? Kolay
Çözümü göster
ifadesini olarak yaz. Merkezin y koordinatı 0, x koordinatı 5 olur.
Sağ taraf olduğundan bulunur (49 değil).
Merkez (5, 0), yarıçap 7.
Kontrol: (12, 0) noktası çemberin üzerindedir, çünkü .
P(3, −1) noktası çemberinin içinde mi, üzerinde mi, dışında mı? Kolay
Çözümü göster
Merkez (0, 0) ve olur.
.
olduğundan nokta dışarıdadır.
Çemberin dışında.
Karekök hiç gerekmez: yalnızca 10 ile 9 karşılaştırılır.
çemberinin merkezini ve yarıçapını bul. Orta
Çözümü göster
Terimleri gruplarsan elde edersin.
Kareleri tamamlayınca bulunur.
Yani .
Merkez (4, −3), yarıçap 4.
Hızlı kontrol: merkez ve olur.
doğrusu çemberini nerede keser? Orta
Çözümü göster
ifadesini çemberde yerine koyunca olur, yani ve .
olduğundan iki nokta vardır. denkleminden ya da bulunur.
kullanılınca noktalar (4, 3) ve (−3, −4) olur.
(4, 3) ve (−3, −4) noktaları.
İki nokta da çemberin üzerindedir, çünkü ve .
çemberinin T(6, 8) noktasındaki teğetinin denklemini bul. Orta
Çözümü göster
MT = (6, 8) teğete diktir, yani teğet 6x + 8y = C biçimindedir.
T noktası teğetin üzerindedir, yani C = .
Her iki tarafı 2 ile bölünce 3x + 4y = 50 bulunur.
Teğet 3x + 4y = 50 doğrusudur.
MT yarıçapının eğimi , teğetin eğimi olur.
doğrusu çemberine c sayısının hangi değerleri için teğettir? Zor
Çözümü göster
Yerine koyunca olur, yani .
Doğru, D = 0 olduğunda çembere teğettir ve .
D = 0 için olur, yani c = 4 ya da c = −4.
c = 4 ya da c = −4.
Uzaklıkla kontrol edelim. doğrusunun merkeze uzaklığı olur ve c = 4 için bu eder.
çemberi ve P(5, 4) noktası verilmiş. P noktasından çembere çizilen teğet parçasının uzunluğu kaçtır? Zor
Çözümü göster
ve . P çemberin dışındadır.
T değme noktasına çizilen yarıçap teğete diktir, yani .
olduğundan PT = 4.
PT = 4.
P noktasından çizilen iki teğet parçası eşit uzunluktadır.
M(0, 0) noktasındaki bir radarın menzili 13 km olarak verilmiş. Bir gemi 5x + 12y = 65 doğrusu boyunca ilerliyor. Gemi kaç km boyunca menzildedir? Zor
Çözümü göster
M noktasının rotaya uzaklığı olur.
d < 13 olduğundan menzil içindeki kısım bir kiriştir ve yarısı olur.
Menzil içindeki kısım olur.
24 km.
5x + 12y = 169 rotasında uzaklık olurdu, yani gemi menzilin sınırına yalnızca değerdi.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: AS Level, A Level

Hollanda: Havo · Matematik B, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik D

Türkiye (MEB): 12. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 12 (A Level), Year 13 (A Level)

ABD (Common Core): Geometri, Algebra 2, Precalculus

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 4 uygulama

Çember denklemi: merkez, yarıçap ve noktanın konumu

  • Merkez ve yarıçaptan çember denklemi yazma
  • Denklemden merkezi ve yarıçapı okuma
  • Bir noktanın çemberin içinde, üzerinde ya da dışında olduğunu söyleme

Bir doğru ve bir çember: yerine koyma, diskriminant ve uzaklık

  • Bir doğru ile çemberin kaç ortak noktası olduğunu bulma
  • Doğruyu çember denkleminde yerine koyup çözme
  • Dikme ayağını ve kirişi hesaplama

Çembere teğetler: bir noktada, verilen eğimle, bir noktadan

  • Çemberin bir noktasındaki teğetin denklemini yazma
  • Çembere verilen eğimli teğetleri bulma
  • Bir noktadan geçen teğetleri sayıp uzunluğunu hesaplama

Günlük hayatta koordinat düzleminde çemberler

  • Bir vericinin hangi evleri kapsadığına karar verme
  • Bir radardan geminin rotasına en kısa uzaklığı bulma
  • Bir yolun yuvarlak bir havuza ne zaman teğet olduğunu söyleme