İnteraktif Dersler

Üçgenlerde ispatlar: açılar ve kenarlar

Ders notları

Tanım

Teorem ve ispat

Teorem, türündeki her durum için doğrudur. İspat bir satır zinciridir: her satırın bir gerekçesi vardır ve yalnızca verilenleri ya da üstteki satırları kullanır.
Örnek
Bir ispatın bir satırı ve gerekçesi. (iç ters açılar)
Kural

Üçgenin iç açıları toplamı

Her üçgende üç açının toplamı 180°'dir. İki açı biliniyorsa toplamlarını 180°'den çıkar.
abcABC
Örnek
Bir üçgenin iki açısı 48° ve 61°. Üçüncü açı kaç derecedir?
48°61°xABC
Kural

İspat: paralel doğru

A'dan BC'ye paralel bir doğru çiz. İç ters açılar b ve c açılarını a açısının yanına koyar; üçü bir doğruyu doldurur.
abcbcABC
Örnek
Bir üçgende B = 56° ve C = 37°.
a56°37°56°37°ABC
Kural

İspat: yarım dönme

Üçgeni BC'nin orta noktası M etrafında 180° döndür: ABA'C paralelkenarı oluşur. B'de b ve c yan yanadır; a ile birlikte karşı durumlu açılardır.
abcABCA'M
Örnek
Bir üçgende a = 50°. O zaman b ve c birlikte kalanı doldurur.
50°bcABCA'M
Kural

Dış açı

Dış açı, bir kenar ile komşu kenarın uzantısının yaptığı açıdır. Yanında olmayan iki iç açının toplamına eşittir.
abeABC
Örnek
ABC üçgeninde A = 70° ve B = 60°. C'deki dış açıyı bul.
70°60°eABC
Kural

Dış açılar toplamı 360°

Her köşede bir dış açı al. Her biri 180° eksi bir iç açıdır; toplamları 3 × 180° − 180° olur.
yzxABC
Örnek
Bir üçgenin iki dış açısı 130° ve 120°. Üçüncüsünü bul.
120°130°110°ABC
Kural

Dörtgen: 360°

Dörtgenin içinden geçen bir köşegen onu iki üçgene ayırır. Üçgenlerin açıları birlikte dörtgenin dört açısıdır.
ABCD
Örnek
Bir dörtgenin üç açısı 85°, 110° ve 70°. Dördüncüsünü bul.
85°110°70°xABCD
Kural

Büyük kenar, büyük açı

Bir üçgende büyük açının karşısındaki kenar büyük, büyük kenarın karşısındaki açı da büyüktür. Eşit kenarların karşısındaki açılar eşittir.
ABC
Örnek
A = 44°, B = 57°, C = 79°. En kısa ve en uzun kenar hangisidir?BC, 44°'nin karşısında (en kısa), AB, 79°'nin karşısında (en uzun)
44°57°79°ABC
Kural

İspat: büyük kenar

AB > AC olsun. AB üzerinde AD = AC olacak biçimde D'yi işaretle: ACD üçgeni ikizkenardır ve ∠ADC, DBC üçgeninin dış açısıdır.
ddABCD
Örnek
AB = 8 ve AC = 5: D, A'dan 5 uzaktadır., yani
53ABCD
Kural

Üçgen eşitsizliği

Her kenar diğer ikisinin toplamından kısadır. Yani üçüncü kenar, diğer ikisinin farkı ile toplamı arasındadır.
abcABC
Örnek
İki kenar 4 ve 9. Üçüncü kenar x hangi sayılar arasındadır?, yani
x49ABC
Kural

İspat: kenarı uzatma

AB'yi B'nin ötesinde BD = BC olacak biçimde D'ye uzat. O zaman ∠BCD = ∠BDC ve ∠ACD daha büyüktür; ACD üçgeninde onun karşısındaki kenar daha büyüktür.
yABCD
Örnek
AB = 6, BC = 4, AC = 7. AB'yi BD = 4 olacak biçimde D'ye uzat.
6447ABCD
Kural

Çelişkiyle ispat

∠C > ∠B iken AB > AC olduğunu göstermek için AB ≤ AC varsay. AB = AC için ∠C = ∠B, AB < AC için ∠C < ∠B olur: ikisi de verilenle çelişir.
Örnek
C = 70° ve B = 50°. AB ≤ AC varsay. ya da olurdu, ama , yani
Kural

Eşlik: ifade ve koşullar

Bir öteleme, dönme ya da yansıma birini diğerinin üzerine götürüyorsa iki üçgen eştir. ABC ≅ PQR gibi bir eşlik ifadesi köşeleri karşılık gelen sırayla yazar: A noktasının karşılığı P, B noktasının karşılığı Q, C noktasının karşılığı R. Üç kenar (KKK), iki kenar ve aralarındaki açı (KAK), iki açı ve bir kenar (AKA ya da AAK) ve dik üçgende hipotenüs ile bir kenar (DHK) yeter. Üç açı (AAA) yetmez; iki kenar ile aralarında olmayan bir açı (KKA) iki üçgene uyabilir. "Eşlik ifadeleri ve ispatlar" uygulamasında İfade, Koşullar ve İspatı kur sekmeleri var.
Örnek
ABC ve PQR üçgenlerinde a = 5, b = 7 ve ∠A = 40°. a değerini b × sin A ile karşılaştır: b × sin 40° değeri yaklaşık 4,50 ve 4,50 < 5 < 7; bu yüzden 2 farklı üçgen uyar (∠B ≈ 64,1° ya da 115,9°): KKA yetmez. ∠A = 50° ve ∠B = 60° ise ∠C = 180° − 50° − 60° = 70°.
Püf noktası

İspatın sırası

Çizim ya da varsayım başta gelir. Bir satır yalnızca üstündeki satırları kullanır ve son satır teoremdir. Birbirini kullanmayan iki satır yer değiştirebilir.
Örnek
Paralel doğru ispatı: 1. satır çizer, 2., 3. ve 4. satırlar 1. satırı, 5. satır 2, 3 ve 4'ü kullanır.Olur: 1 2 3 4 5 ve 1 4 3 2 5; olmaz: 2 1 3 4 5
Dikkat!

Ölçmek ispat değildir

Çok üçgeni ölçmek ya da bir üçgenin köşelerini yırtıp birleştirmek bir fikir verir ama hiçbir şeyi ispatlamaz: her üçgeni ölçemezsin ve ölçüm hiçbir zaman tam değildir.
Örnek
✘ 50 üçgen ölçtüm, her toplam yaklaşık 180°: ispatlandı.✔ Gerekçeli ispat: her üçgen için
Uç durum

İspat bozulabilir

Girintili bir dörtgende AC köşegeni dışarıda kalabilir. A ve C açılarını bölen satırlar bozulur: toplam yine 360°'dir ama bu ispat bunu göstermez.
ACDB
Örnek
B'de girinti: A = 30°, C = 30°, D = 50°., doğru açıdan büyük
ACDB30°30°50°
Uç durum

Yüksekliğin ayağı

Yükseklik ispatı BH + HC = BC eşitliğini kullanır; bu yüzden ayak H, B ile C arasında olmalıdır. B'de geniş açı varsa olmaz ve ispat bozulur. Kenarı uzatma ispatında bu koşul yoktur.
ABCH
Örnek
B açısı 120°, AB = 4, BC = 5: ayak B'nin 2 ötesinde, yani HC = 7.
27ABCH

Alıştırmalar

Bir üçgenin iki açısı 47° ve 68°. Üçüncü açıyı bul. Kolay
47°68°xABC
Çözümü göster
Üç açının toplamı 'dir.
Cevap → 65°
Kontrol:
üçgeninde ve . 'deki dış açı kaç derecedir? Kolay
64°41°xABC
Çözümü göster
Dış açı, yanında olmayan iki iç açının, ve 'nin toplamıdır.
Cevap → 105°
Kontrol: ve
Bir üçgenin açıları , ve . En uzun kenar hangisidir? Kolay
40°75°65°ABC
Çözümü göster
En uzun kenar, en büyük açının karşısındadır.
En büyük açı 'dir.
'nin karşısındaki kenar 'dir.
Cevap →
En kısa kenar 'nin karşısındadır: .
Bir üçgende 'deki dış açı 125° ve . 'yı ve 'deki iç açıyı bul. Orta
x48°125°yABC
Çözümü göster
Dış açı 'dir, yani .
'deki iç açı, dış açının yanında bir doğru üzerindedir: .
Cevap → ,
Kontrol:
Paralel doğru ispatında satırı ve daha sonra satırı yazılır. Her satırın gerekçesini ver. Orta
Çözümü göster
ve noktaları, 'dan 'ye paralel doğru üzerindedir. ve açıları, paralel doğrular arasında 'nin iki yanındadır.
, ve açıları doğrusu boyunca yan yanadır.
Cevap → iç ters açılar; doğru üzerindeki açılar
Paralel doğru olmasaydı eşit açılar da, kullanılacak bir doğru da olmazdı.
Kenarları 5 cm, 6 cm ve 12 cm olan bir üçgen olur mu? Orta
Çözümü göster
İki kısa kenarı topla: .
En uzun kenarla karşılaştır: .
İki kısa kenar birlikte yetmiyor; çubuklar kapanmaz.
Cevap → hayır
Hayır demek için başarısız tek bir çift yeter; evet demek için üç çifti de kontrol etmelisin.
Bir üçgenin iki kenarı 7 cm ve 10 cm. Üçüncü kenar kaç farklı tam sayı cm olabilir? Orta
Çözümü göster
Üçüncü kenar , ile arasındadır.
, yani 4, 5, ..., 16 olabilir.
4 ten 16 ya sayı vardır.
Cevap → 13
Uç değerler 3 ve 17 olamaz: üçgen düz bir çizgiye dönüşürdü.
Bir üçgenin iki dış açısı 110° ve 125°. Üçüncü dış açıyı ve üç iç açıyı bul. Orta
Çözümü göster
Dış açıların toplamı 'dir: .
Her iç açı, 180° eksi dış açısıdır: , ve .
Cevap → dış açı 125°; iç açılar 70°, 55°, 55°
Kontrol:
Bir dörtgenin açıları (derece olarak) , , ve . 'i ve dört açıyı bul. Zor
xx+202x2x+10
Çözümü göster
Dört açının toplamı 'dir (iki üçgen).
, yani .
Açılar 55°, 75°, 110° ve 120°.
Cevap → ; 55°, 75°, 110°, 120°
Kontrol:
üçgeninde 'deki açı 120°, ve . için yükseklik ispatı eşitliğini kullanır. Burada doğru mu? Zor
27ABCH
Çözümü göster
'deki açı geniş olduğu için ayak , 'nin uzantısında, 'nin ötesindedir.
, yani ve .
ama .
Cevap → hayır: , 'nin dışındadır ve ; bu ispat bozulur
Kenarı uzatma ispatını kullan: her üçgen için işler.
Bir üçgenin kenarları , ve . Üçgenin var olduğunu göster ve , , açılarını büyükten küçüğe sırala. Zor
1297ABC
Çözümü göster
Üç çifti de kontrol et: , ve .
En uzun kenar , 'nın karşısında.
Sonra , 'nin karşısında; en kısa , 'nin karşısında.
Cevap →
En büyük açı, en uzun kenarın karşısındadır.

Bu konunun etkileşimli uygulamaları

Ücretsiz uygulamalar ücretsiz öğrenci hesabıyla açılır. Öğretmenler tüm uygulamaları canlı derste kullanabilir.

Ücretsiz hesap ve Plus hakkında

Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Hollanda: 1. sınıf, 2. sınıf, Vwo · Matematik C, 3. sınıf (havo, vwo)

Türkiye (MEB): 9. sınıf, 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Geometri

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 3 uygulama

Açılar toplamı ispatları: paralel doğrular, yarım dönme, dış açı

  • Üçgenin açı toplamının üç kanıtını okuma
  • Bir dış açının komşu olmayan iki iç açıya eşit olduğunu gösterme
  • Kanıt satırlarını doğru sıraya koyma
  • Ölçmenin kanıt değil kontrol olduğunu bilme

Kenar ve açı ispatları: büyük kenar, üçgen eşitsizliği

  • Büyük kenarın büyük açının karşısında olduğunu kanıtlama
  • Üçgen eşitsizliğinin iki kanıtını okuma
  • Olmayana ergi kanıtını izleme

Eşlik ifadeleri ve ispatlar

  • Köşeleri karşılıklı sırayla eşlik ifadesi yazma
  • Eşliği hangi verilerin gösterdiğini söyleme; KKA ve AAA yetmez
  • Eşit parçaları işaretleme ve gerekçeli kanıtı okuma