İnteraktif Dersler

Sayı ve şekil örüntüleri

Ders notları

Tanım

Sayı örüntüsü

Sayı örüntüsü, bir kuralı izleyen sayılar dizisidir. Her sayı bir terimdir. İlk sayı 1. terimdir, başlangıçtır.
371115…1234…n
Örnek
örüntüsü 2 ile başlar.1. terim 2, 4. terim 11.
258111234n
Tanım

Adım

Adım, bir terimden sonrakine atlamadır. Bulmak için yan yana iki terimi birbirinden çıkar.
371115+4+4+4
Örnek
örüntüsünde adım kaçtır? → adım 7
5121926+7+7+7
Kural

Toplama örüntüsü

Her terim, kendinden önceki terim artı adımdır. Sayılar her seferinde aynı miktar büyür.
7111519+4+4+4
Örnek
örüntüsünün adımı 5.Sonraki terim:
81318?+5+5+5
Kural

Çıkarma örüntüsü

Her terim, kendinden önceki terim eksi adımdır. Sayılar her seferinde aynı miktar küçülür.
46434037−3−3−3
Örnek
örüntüsü her seferinde 8 azalır.Sonraki terim:
605244?−8−8−8
Kural

Çarpma örüntüsü

Her terim, kendinden önceki terimin aynı sayıyla çarpımıdır. Sayılar gittikçe daha hızlı büyür.
261854×3×3×3
Örnek
örüntüsü her seferinde iki katına çıkar.Sonraki terim:
51020?×2×2×2
Kural

İleri atlamak

n. terime ulaşmak için bütün sayılar gerekmez: 1. terimden n − 1 atlama vardır. n. terim = başlangıç + (n − 1) × adım.
371115…391234…10n9×4
Örnek
örüntüsünün 8. terimi kaçtır?
5913…?123…8n7×4
Kural

Şekil örüntüleri

İlk şekillerin parçalarını say, her şeklin kaç tane daha fazla olduğunu bul, sonra atlamaları kullan. Kibrit çöpleri 4, 7, 10, 13, 3’er artar; yani n. şekilde 3 × n + 1 vardır.
1234471013+3+3+3
Örnek
5, 8, 11 noktalı şekiller 3’er artar; yani n. şekilde var.10. şekil: nokta
1235811+3+3
Kural

Bir sayı örüntüde var mı?

Başlangıcı çıkar ve adıma böl. Tam sayıda atlama bulursan sayı örüntüdedir.
3711…51123…?n12×4
Örnek
47, örüntüsünde var mı? atlama → evet, 10. terim
2712…47123…?n9×5
Püf noktası

Önce atlamalara bak

Yan yana her iki sayı arasındaki atlamayı yaz. Atlamalar aynıysa bu bir toplama örüntüsüdür.
591317+49−5+413−9+417−13
Örnek
örüntüsünde atlamalar aynı: → sonraki:
491419+59−4+514−9+519−14
Püf noktası

İlk şekillerle kontrol et

Kuralına 1. şekli koy: saydığın sayıyı vermeli.
1234710✔✔✔
Örnek
Kural: 4, 6, 8 için n. şekilde var. ✔ ✔ ✔
123468✔✔✔
Dikkat!

n değil, n − 1 atlama

10. terime ulaşmak için 10 değil, 9 atlama yaparsın. (3 + 10 × 4 = 43 yanlış.)
3711151912345n1234
Örnek
örüntüsünün 6. terimi✘ ✔
4710131619123456n12345
Dikkat!

Başlangıcı unutma

10. terim, başlangıç artı atlamalardır. Atlamalar tek başına terim değildir.
33639
Örnek
örüntüsünün 5. terimi✘ ✔
6814
Dikkat!

Toplama mı, çarpma mı?

2, 4, 6, 8 örüntüsü 2 ekler. Ama 2, 4, 8, 16 örüntüsü 2 ile çarpar. Farkı görmek için üçüncü terime bak.
2468+2+2+224816×2×2×2
Örnek
örüntüsünden sonra ne gelir?✘ ✔
36912+3+3+3✘361224×2×2×2✔
Uç durum

Değişen atlamalar

Bazı örüntülerde atlama her seferinde aynı değildir. Kare sayıları 1, 4, 9, 16 için atlamalar 3, 5, 7’dir: atlamalar büyür.
14916+3+5+7
Örnek
Üçgen sayıları büyüyen atlamalara sahiptir:
13610+2+3+4
Uç durum

Gerçek hayatta örüntüler

20 euronun üstüne her hafta 5 euro biriktirmek bir toplama örüntüsüdür: başlangıç 20, adım 5.
0204060012345678
Örnek
Bir taksi açılışta 3 €, her km için 2 € alır: başlangıç 3, adım 2.5 km: → 13 €
071430517293114135

Alıştırmalar

örüntüsünde sıradaki sayı kaçtır? Kolay
591317?12345n
Çözümü göster
Atlama:
591317?+4+4+4
59131721+4+4+4+4
Cevap →
Kontrol: atlamaları aynı, yani bu bir toplama örüntüsü.
örüntüsünün 10. terimi kaçtır? Orta
371115…?1234…10n
Çözümü göster
1. terimden 10. terime 4 büyüklüğünde 9 atlama var:
371115…?1234…10n9×4
33639
Cevap →
Kontrol: 5. terim ve .
1. şekilde 4 kibrit çöpü, 2. şekilde 7 ve 3. şekilde 10 var. 20. şekilde kaç tane var? Orta
1234710
Çözümü göster
Her şekilde 3 tane daha var, yani . şekilde var
471013+3+3+3
6061
Cevap →
1. şekli kontrol et: .
örüntüsünde 102 bir terim mi? Evetse kaçıncı terim? Zor
7121722…1021234…?n
Çözümü göster
795102
atlama: tam sayı, yani evet
71217…102123…?n19×5
Terim numarası
Cevap → evet, 20. terim
Kontrol: .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP

Cambridge International: Primary, stage 4, Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7

Hollanda: Groep 5, Groep 6, Groep 7, Groep 8, 1. sınıf, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik C

Türkiye (MEB): 5. sınıf, 6. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 4, Year 5, Year 6, Year 7

ABD (Common Core): Grade 3, Grade 4, Grade 5

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 4 uygulama

Sayı örüntüsünü sürdür

  • Bir sayı örüntüsünün kuralını bulma
  • Toplama, çıkarma ve çarpma örüntülerini sürdürme
  • 10. terimi bulma
  • İki adımlı örüntüyü sürdürme: 2, 12, 10, 20, 18, 28

Büyüyen şekil örüntüleri

  • Bir şekil örüntüsünün ilk figürlerindeki parçaları sayma
  • Her figürde kaç parça arttığını söyleme
  • Kuralla uzak bir figürü bulma

10. terime atla

  • Bir toplama örüntüsünün n. terimini hepsini yazmadan bulma
  • 1. terimden n. terime n − 1 sıçrama olduğunu bilme
  • Bir sayının örüntüde olup olmadığını söyleme

Kim daha çok biriktiriyor? İki birikim örüntüsü

  • Toplama örüntüsünü gerçek hayatta kullanma: başlangıç + hafta × miktar
  • İki örüntüyü karşılaştırma
  • Bir miktarın ötekini ne zaman yakaladığını bulma