İnteraktif Dersler

Algoritmaları okuma, izleme ve yazma

Ders notları

Tanım

Algoritma

Algoritma, bir problemi çözen adımlar listesidir. Adımları doğru sırayla yaparsan her zaman cevabı bulursun.
n×22n+32n+3
Örnek
Çay demle: 1 suyu kaynat, 2 poşeti ekle, 3 çayı 3 dakika beklet. Doğru sırayla her seferinde aynı bardak:3 adım → 1 bardak çay
123 min3
Tanım

Girdi ve çıktı

Girdi içeri koyduğun şey, çıktı dışarı çıkan şeydir. “Girdi n” adımı bir sayı ister ve onu n harfinde saklar.
nn×2+1n
Örnek
Girdi . Algoritma ikiyle çarpıp 3 ekler. Çıktı:
n6n×2+315n15
Tanım

Değişken

Değişken, bir sayıyı saklayan harftir. n = n × 2 + 1 gibi bir adım sağ tarafı eski n ile hesaplar ve cevabı n içinde saklar.
n=4n×2+1n=9
Örnek
ile başla ve iki kez yap. Her seferinde eski kullanılır:, sonra
n=5n+3n=8n+3n=11
Tanım

Akış şeması

Akış şeması, bir algoritmanın resmidir: oklarla birbirine bağlı kutular. Okları Başla’dan Bitir’e kadar izlersin.
nn×2n
Örnek
Akış şeması: Başla → Girdi → → Çıktı → Dur. için oklar şuraya götürür:
n3n×412n12
Tanım

Adım listesi

Adım listesi, aynı algoritmanın satır satır yazılmış halidir. Adımlar 1, 2, 3 … diye numaralanır ve bir adım “5. adıma git” diyebilir.
n1n=n−22n>5?3n45✘✔
Örnek
1 Girdi . 2 . 3 ise 5. adıma git. 4 Çıktı . 5 Dur. için: , → 5. adım
n1n=n−22n>5?3n45✘✔
Kural

Dört şekil

Oval: başla ve bitir. Paralelkenar: girdi ve çıktı. Dikdörtgen: bir hesaplama. Eşkenar dörtgen: Evet ve Hayır cevaplı bir soru.
nn×3n>10?
Örnek
“” kutusunun şekli nedir? Hesaplama dikdörtgendir. “?” sorusu eşkenar dörtgendir:, → Evet
n×3n>10?
Kural

Adımları sırayla izle

1. adımdan başla. Bir adımı yap ve sonrakine geç, adım “git” demiyorsa.
…1…2…3
Örnek
1 Girdi . 2 . 3 . 4 Çıktı . için:,
n=2n+1n=3n×3n=9
Kural

Bir soru (karar)

“Eğer n > 5 ise 8. adıma git” adımı bir soru sorar. Evet: 8. adıma atla. Hayır: sonraki adıma geç. n = 7 için cevap Evet’tir.
n>5?……8✘✔
Örnek
“ ise 6. adıma git” adımı. için cevap Hayır, yani 4. adıma geç: yanlıştır
n>10?4…4…6✘✔
Kural

mod: kalan

n mod 2, n’yi 2’ye böldüğünde kalandır. n mod 2 = 0 ise n sayısı çifttir. 7 mod 2 = 1, yani 7 tektir.
1
Örnek
14 çift mi tek mi? 2’ye böl ve kalana bak: → çift
0
Kural

Döngü

Geriye atlayan bir “4. adıma git” adımı döngü yapar: bir soru dur diyene kadar aynı adımlar tekrar tekrar yapılır.
s=0,n=11s=s+n2n=n+13n<4?4s✔✘
Örnek
1 , . 2 . 3 . 4 ise 2. adıma git. Döngü toplar:
s=0,n=11s=s+n2n=n+13n<4?4s✔✘
Kural

İzleme tablosu

İzleme tablosunda her harf için bir sütun vardır ve döngünün sorusu her sorulduğunda yeni bir satır eklenir. Her turda neyin değiştiğini gösterir.
n123s136
Örnek
1’den 3’e toplayan döngünün iz tablosu. Her turdan sonra değeri 1, 3, 6: →
n123s136
Kural

Tur sayısı

Sorusunu n + 1 kez soran bir döngü n kez döner: son soru dur der. n = 5 için soru 6 kez sorulur.
012345
Örnek
Bir döngüde 1’den 3’e topla. Soru 4 kez sorulur, döngü 3 tur döner:
1234
Kural

Kendi algoritmanı yaz

Adımları sırayla yaz: önce Girdi, sonra hesaplamalar ve sorular, sonra Çıktı ve Bitir. Küçük sayılarla dene.
n…?…✘✔
Örnek
Tanesi 2 € olan çıkartma artı poşet için 1 € fiyat algoritması yaz. Girdi , sonra hesap, sonra çıktı. için: → 11 €
n5n×2+111n11
Kural

Ortadan tahmin et

Hep ortadaki sayıyı tahmin edersen her tahmin sayıların yarısını eler. 100 sayı için en fazla 7 tahmin gerekir.
0255075100
Örnek
1’den 100’e bir sayı tahmin et. İlk tahmin 50. Sayı daha büyükse 50 sayı kalır; sonraki tahmin 75:, sonra
05075100
Kural

Bir algoritmanın sınırları

Bir algoritmanın kesin adımlara ihtiyacı vardır. “En güzel resmi seç” ya da “biraz su dök” gibi bir yönergeyi bir makine izleyemez. Durma değerine hiç ulaşmayan bir döngü sonsuza kadar sürer, çok fazla adım isteyen bir çalışma yolu işe yaramaz ve bir algoritma, aldığı cevaplar kadar iyidir. Sınırlar sekmesi dördünü de gösterir.
Örnek
4’ten başla ve sayı 10 olana kadar 2 ekle: 4, 6, 8, 10 ve durur. 5’ten başla: 5, 7, 9, 11, … sayı 10’u atlar ve döngü hiç bitmez. 10 milyar ismi her çifti karşılaştırarak sıralamak yaklaşık adım ister: saniyede bir milyar adımla yaklaşık 1 584 yıl. Yarılara bölerek sıralamak yaklaşık adım ister: yaklaşık 6 dakika.
Kural

Bir algoritmayı geliştirmek

Bir algoritma daha iyi yapılabilir: aynı cevap, daha az adımla. İşe yaramayan bir adım bul, onu değiştir ve öncesindeki ve sonrasındaki adımları bir izleme tablosunda say. Cevabı yanlış yapan bir değişiklik iyileştirme değildir. Geliştir sekmesi bunu üç sayının en büyüğü için yapar.
Örnek
4, 9, 7 listesi için verilen algoritma 11 adım ister. m = a ile başla ve a için yapılan testi sil: 9 adım ve aynı cevap, 9. Bu 2 adım kazandırır. “İkinci sayıdan sonra dur” değişikliği 3, 5, 8 listesi için 5 der ama en büyük 8’dir: daha hızlı ama yanlış.
Püf noktası

Küçük sayılarla dene

Algoritmanı önce 0, 1 ve 10 gibi kolay sayılarla dene ve cevabı kendin hesapla.
n01102n+11321
Örnek
“İkiyle çarp ve 1 ekle” algoritmasını 0, 1 ve 10 ile dene, elle kontrol et:, ,
n01102n+11321
Püf noktası

Harfleri yaz

Her adımdan sonra her harfin sayısını yaz. İzleme tablosu bunu senin için yapar.
n×2n×2−3n×2−3
Örnek
ile önce , sonra uygula. Her adımdan sonra ’yi yaz:
5×210−37
Püf noktası

Algoritmalar her yerde

Bir yemek tarifi, okula giden yol ve bir oyunun kuralları da algoritmadır: doğru sırayla adımlar.
…1…2…3
Örnek
Okula giden yol: 1 evden çık, 2 markette sola dön, 3 200 m yürü. Adımlar doğru sırada:3 adım, 200 m
12200 m3
Dikkat!

Sıra önemlidir

Aynı adımlar başka sırayla başka cevap verir: 4 × 2 + 1 = 9 ama (4 + 1) × 2 = 10.
4×28+194+15×210
Örnek
ile başla: önce 3 ekleyip sonra ikiyle mi çarpacaksın, önce ikiyle çarpıp sonra 3 mü ekleyeceksin?, ama
5+38×2165×210+313
Dikkat!

Turları dikkatle say

1 + 2 + 3 + 4 + 5 toplayan bir döngü 5 kez döner ama sorusunu 6 kez sorar.
123456
Örnek
Bir döngü 1 + 2 + 3 + 4 toplayıp 10 buluyor. Kaç tur?✘ 5 tur ✔ 4 tur (soru 5 kez sorulur)
12345✔
Dikkat!

Evet ve Hayır

İki oku karıştırma: Evet yazılı adıma atlar, Hayır sonraki adıma geçer.
n>5?……8✘✔
Örnek
“ ise 8. adıma git”, için:✘ Evet, 8. adıma atla ✔ Hayır, sonraki adıma geç
n>5?3……8✘✔
Uç durum

Hiç bitmeyen döngü

Soru hiç dur demezse algoritma hiç bitmez. Her turda bir şeyin değiştiğinden emin ol.
n=n×12n<10?3✔
Örnek
1 . 2 . 3 ise 2. adıma git. Değer sonsuza dek 1 kalır:, her seferinde
n=n×121n<10?31✔
Uç durum

0’a bölme

Bir algoritma 0’a bölemez: hatayla durur. Henüz sayısı olmayan bir harfi de kullanamazsın.
55÷0✘
Örnek
12 şekeri arkadaşa paylaştır: . için olur; için algoritma hatayla durur:
412÷43✔012÷0?✘
Kural

Bir sistem için prosedür: yok etme yöntemi

Yok etme yöntemi bir prosedürdür: iki kararlı numaralı adımlar. 1 İki denklemi de ax + by = c biçiminde yaz. 2 Karar: sol taraflar birbirinin katı mı? 3 Yok edilecek harfi seç. 4 Katsayılar eşit büyüklükte olsun diye çarp. 5 Karar: işaretler aynıysa çıkar, zıtsa topla. 6 Kalanı çöz. 7 Değeri bir denklemde yerine koy. 8 İki denklemde de kontrol et. İki harf de giderse 0 = 5 çözüm yok, 0 = 0 sonsuz çözüm demektir. Bir denklem sistemi sekmesinde kendi sistemini yazarsın.
Örnek
x + y = 10 ve x − y = 2: y terimleri zıt işaretli, bu yüzden topla: 2x = 12 ve x = 6. Sonra y = 10 − 6 = 4. Kontrol: 6 + 4 = 10 ve 6 − 4 = 2.
246810−2246810xy(6,4)
Kural

İkinci derece denklem için prosedür: çarpanlara ayırmak ve sıfır çarpım kuralı

1 Her şeyi bir tarafa topla: ax² + bx + c = 0. 2 Karar: ortak çarpan var mı? Varsa dışarı al. 3 Karar: c = 0 mı? O zaman x harfini dışarı al. 4 Çarpımı ac, toplamı b olan iki sayı bul. 5 Karar: böyle bir çift var mı? Yoksa D = b² − 4ac ile formülü kullan. 6 Orta terimi ayır ve çarpanlara ayır. 7 Sıfır çarpım kuralı: parantezlerden biri 0. 8 İki çözümü de kontrol et. İkinci derece denklem sekmesinde kendi ikinci derece denklemini yazarsın.
Örnek
: ac = 12 ve b = 7, çift 3 ve 4 (3 × 4 = 12 ve 3 + 4 = 7). Sonra denklemi ve olur, yani x = −2/3 ya da x = −1/2.

Alıştırmalar

Algoritmayı ile izle: Girdi ; ; Çıktı . Kolay
4×2?+1?
Çözümü göster
Girdi :
4×28+1?
Çıktı : çıktı
4×28+19
Cevap →
Kontrol: ve .
“Çift mi tek mi?” algoritmasını ile izle. Orta
n7n mod 2=0?2k2k+1✔✘
Çözümü göster
mı? , yani Hayır
Hayır: sonraki adıma geç
n7n mod 2=0?2k2k+1✔✘
Çıktı “tek”
Cevap → tek
Kontrol: , değil.
ile 1’den ’ye topla. İzleme tablosunu yap. Orta
i12345s0????
Çözümü göster
1. satır: ve
2. satır: ve ; 3. satır: ve ; 4. satır: ve
i12345s0136?
5. satır: ve : , yani dur
i12345s013610
Cevap →
Kontrol: .
20 euron var ve her hafta 8 euro biriktiriyorsun. Hedef 100 euro. Kaç hafta? Zor
2060100
Çözümü göster
Başla: ve
Her hafta ve
10 hafta sonra : “ mü?” sorusu Evet der, dur
202836…100+8+8
Cevap → 10 hafta
Kontrol: .
1’den 100’e kadar sayılar için, hep ortadan tahmin edersen en fazla kaç tahmin gerekir? Zor
050100
Çözümü göster
Her tahminden sonra sayıların en fazla yarısı kalır:
100502512…1÷2÷2÷2
7. tahmin sayıyı bulur
Cevap → 7 tahmin
Kontrol: , 100’den küçük değil; ama küçük.
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): PYP, MYP 1, MYP 2, MYP 3, MYP 4, MYP 5

Cambridge International: Primary, stage 5, Primary, stage 6, Lower Secondary, stage 7, Lower Secondary, stage 8, Lower Secondary, stage 9, IGCSE

Hollanda: Groep 7, Groep 8, 2. sınıf, 1. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik A, Havo · Matematik B, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik C

Türkiye (MEB): 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf, 8. sınıf, 9. sınıf, 10. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 5, Year 6, Year 7, Year 8, Year 9, Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Grade 5, Grade 6, Grade 7, Grade 8, Algebra 1

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Bir algoritmayı izle

  • Bir algoritmayı adım adım izleme
  • Akış şemasını ve adım listesini okuma
  • Algoritmada evet ya da hayır sorusunun ne yaptığını bilme

Döngüler ve izleme tabloları

  • Bir döngüyü tur tur izleme
  • İzleme tablosunu doldurma
  • Bir döngünün kaç kez döndüğünü söyleme

Kendi algoritmanı yaz

  • Algoritmayı adım listesi olarak yazma
  • Adımları akış şeması olarak çizme
  • Kendi algoritmasını çalıştırma ve sınama

Doğrusal fonksiyon problemlerini algoritmayla çözme

  • Doğrusal fonksiyon probleminin adımlarını açıklama: girdi x, çıktı y
  • Adımları doğru sıraya koyup tek bir algoritma yapma
  • Aynı algoritmayı sözle, adım listesiyle ve akış şemasıyla gösterme

Günlük hayatta algoritmalar

  • Bankamatikte, oyunda ve markette algoritma görme
  • Karar ve döngü içeren bir algoritmayı izleme
  • Ortadan tahmin etmenin neden hızlı olduğunu bilme
  • Bir algoritmayı iyileştirip önce ve sonra adımları sayma

Çözüm prosedürleri: bir sistem ve bir ikinci derece denklem adım adım

  • İki denklemli bir sistem için prosedürü izleme
  • İkinci derece denklem için adımları izleme
  • 0 = 5 ve 0 = 0 sonuçlarının bir sistem hakkında ne söylediğini belirtme