İnteraktif Dersler

İkinci dereceden ifadeler: açma, çarpanlara ayırma ve tam kareye tamamlama

Ders notları

Tanım

İkinci dereceden ifade

İkinci dereceden bir ifadede x² terimi vardır ve x’in daha yüksek kuvveti yoktur: x² + 5x + 6 ya da 2x² − 3x + 1.
x²xxxxx
Örnek
iken değerini bul:
−11235248xy46
Tanım

İki parantezi açmak

(x + 2)(x + 3) ifadesini açmak, birinci parantezin her terimini ikincinin her terimiyle çarpıp benzer terimleri birleştirmektir.
(x+2)(x+3)
Örnek
ifadesini aç:
(x+4)(x+1)=x²+5x+4
Tanım

İkinci dereceden ifadeyi çarpanlarına ayırmak

İkinci dereceden bir ifadeyi çarpanlarına ayırmak, onu iki parantezin çarpımı olarak yazmaktır. Açmanın tersidir.
x²xxxxxx2x3x²3x2x6
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. Çarpımı 20, toplamı 9 olan iki sayı: 4 ve 5:
x4x5x²5x4x20
Tanım

İki kare farkı

Bir kare eksi bir kare, a² − b². İşaretleri dışında aynı olan iki paranteze ayrılır.
aa−bbbab²a+ba−b
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. Burada :
xx−777x7²x+7x−7
Tanım

Tam kareye tamamlama

Tam kareye tamamlamak, x² + bx + c ifadesini bir kare artı ya da eksi bir sayı olarak yazmaktır.
x3x3x²3x3x9
Örnek
ifadesini tam kareye tamamla. 4’ün yarısı 2, :
x2x2x²2x2x4
Kural

Alan modeli

Kenarları x + 3 ve x + 2 olan dikdörtgen, bir x² karesinden, 5 tane x şeridinden ve 3 × 2 = 6 küçük kareden oluşur.
x2x3x²3x2x6x²xxxxx
Örnek
Kenarları ve olan dikdörtgen: bir karesi, tane şeridi ve küçük kare:
x1x5x²5xx5x²xxxxxx
Kural

Her terim her terimle buluşur

Dört çarpım vardır: x · x, x · 2, 3 · x ve 3 · 2. Sonra iki x terimini birleştir: 2x + 3x = 5x.
x3x2x²2x3x6
Örnek
ifadesini aç. Dört çarpım: , , , :
x4x2x²−2x4x−8
Kural

Örüntü

(x + a)(x + b) ifadesinde x’in önündeki sayı a + b, sabit terim a × b’dir.
xaxbx²bxaxab
Örnek
ifadesini aç. Toplam , çarpım :
x2x7x²7x2x14
Kural

Kareler

(x + a)², (x + a)(x + a) demektir. Orta terim 2ax’tir.
x5x5x²5x5x25
Örnek
ifadesini aç. Orta terim , ve :
x4x4x²4x4x16
Kural

x² + bx + c’yi çarpanlarına ayırma

Çarpımı c, toplamı b olan iki sayı bul. Onlar parantezlere girer.
x3x4x²4x3x12
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. Çarpım 15, toplam 8: 3 ve 5:
x3x5x²5x3x15
Kural

İki sayının işaretleri

c pozitifse iki sayı da b’nin işaretini taşır. c negatifse iki sayının işareti farklıdır.
x3x−5x²−5x3x−15
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. Çarpım , toplam : ikisi de negatif, ve :
x−2x−5x²−5x−2x10
Kural

ax² + bx + c’yi çarpanlarına ayırma

Çarpımı a × c, toplamı b olan iki sayı bul. Orta terimi böl ve ikişerli grupla.
x32x12x²x6x3
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. ve :
x23x43x²4x6x8
Kural

İki kare farkı

İki terimin de kareköküne bak: 4x² = (2x)² ve 25 = 5². Sonra kuralı kullan.
2x2x−5552x5²2x+52x−5
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. ve :
3x3x−4443x4²3x+43x−4
Kural

Tam kareye tamamlama: adımlar

x’in önündeki sayının yarısını al, (x + p)² yaz ve fazla p²’yi çıkar.
x4x4x²4x4x16
Örnek
ifadesini tam kareye tamamla. 10’un yarısı 5, :
x5x5x²5x5x25
Püf noktası

Zihinden işlem

İki kare farkı zor bir işlemi kolaylaştırır: 53² − 47² = (53 − 47)(53 + 47) = 6 × 100 = 600.
53647475347²1006
Örnek
’yi zihinden hesapla:
653035356535²10030
Püf noktası

Dönüm noktası

(x + 3)² − 4 ifadesinde en küçük değer −4’tür, x = −3 iken. Grafik (−3, −4) noktasında döner.
−6−4−22−2246xy−3−4
Örnek
ifadesinin en küçük değeri kaçtır? Kare hiçbir zaman 0’ın altına inmez, yani 1, iken:dönüm noktası
−11345−1234567xy21
Dikkat!

Önce ortak çarpanı dışarı al

Önce her zaman ortak çarpana bak: 2x² + 10x + 12 = 2(x² + 5x + 6) = 2(x + 2)(x + 3).
2x²+10x+122(x²+5x+6)2(x+2)(x+3)
Örnek
ifadesini tamamen çarpanlarına ayır:✘ ✔
3x²−123(x²−4)3(x−2)(x+2)
Dikkat!

(x + 3)², x² + 9 değildir

Kare iki paranteztir: orta terim 6x mutlaka olmalı.
x3x3x²3x3x9
Örnek
ifadesini aç:✘ ✔
x−5x−5x²−5x−5x25
Uç durum

Orta terimler birbirini götürür

(x + 6)(x − 6) ifadesinde +6x ve −6x birbirini götürür, bu yüzden orta terim yoktur.
x−6x6x²6x−6x−36
Örnek
ifadesini aç. ve terimleri birbirini götürür:
2x−32x34x²6x−6x−9
Uç durum

Bazı ifadeler çarpanlarına ayrılmaz

x² + 3x + 5 için çarpımı 5, toplamı 3 olan iki tam sayı yoktur; bu yüzden tam sayılarla çarpanlarına ayrılmaz. x² + 9 gibi iki karenin toplamı hiçbir zaman çarpanlarına ayrılmaz.
x²xxx✘
Örnek
ifadesini çarpanlarına ayır. Çarpımı 7 olan tek çift , ve , 5 değil → tam sayılarla çarpanlarına ayrılmaz
x²xxxxx✘

Alıştırmalar

ifadesini aç. Kolay
x2x3????
Çözümü göster
, , ve
x2x3x²3x2x6
Hepsini yaz:
Benzer terimleri birleştir:
x²xxxxx
Cevap →
Kontrol: için ikisi de 12 verir.
ifadesini çarpanlarına ayır. Orta
x²−x−x
Çözümü göster
Çarpımı , toplamı olan iki sayı bul
Çiftler: ve , ve , ve , ve . Yalnız ve ’in toplamı
Parantezleri yaz:
x3x−5x²−5x3x−15
Cevap →
Kontrol: ve .
ifadesini çarpanlarına ayır. Orta
2x2x−5552x5²
Çözümü göster
İki terim de kare: ve
kuralını ve ile kullan
Parantezleri yaz:
2x+52x−5
Cevap →
Kontrol: için ikisi de verir.
ifadesini çarpanlarına ayır. Zor
x²x²xxxxxxx
Çözümü göster
çarp: . Çarpımı 6, toplamı 7 olan iki sayı: 1 ve 6
Orta terimi böl:
x²x²xxxxxxx
İkişerli grupla:
Ortak parantezi dışarı al:
x32x12x²x6x3
Cevap →
Kontrol: için ikisi de 25 verir.
ifadesini biçiminde yaz. Zor
x²xxxxxx
Çözümü göster
6’nın yarısı 3, yani :
x3x3x²3x3x9
içinde 9 fazla: 9’u çıkar
−62−2246xy−3−4
Cevap →
Grafiğin en alçak noktası .
Öğretmen misiniz?

Bu uygulamalarla tüm sınıfınıza canlı ders verin. İlk bir ay ücretsiz.

Ücretsiz deneyin

Bu sınıf düzeylerine uygun

IB (MYP, Diploma): MYP 4, MYP 5

Cambridge International: IGCSE, AS Level

Hollanda: 2. sınıf, 3. sınıf (havo, vwo), Havo · Matematik A, Havo · Matematik B, Vwo · Matematik A, Vwo · Matematik B, Vwo · Matematik C

Türkiye (MEB): 9. sınıf, 10. sınıf, 11. sınıf

İngiltere (GCSE, A Level): Year 10 (GCSE), Year 11 (GCSE)

ABD (Common Core): Algebra 1, Algebra 2

Bu konunun uygulamaları neler öğretir 6 uygulama

Karolar ve ızgaralarla açma

  • (x + a)(x + b) çarpımını dikdörtgen olarak görme
  • İki parantezi karolarla ve ızgarayla açma
  • Eksi çarpı eksinin artı olduğunu bilme

İki parantezi aç

  • İki parantezi açma
  • (x + 5)² gibi bir kareyi açma
  • İki kare farkında neden orta terim olmadığını görme

İkinci dereceden ifadeyi çarpanlarına ayır

  • Çarpanlara ayırma: x² + bx + c
  • Orta terimi ayırarak ax² + bx + c ifadesini çarpanlarına ayırma
  • İkinci dereceden ifadenin ne zaman çarpanlarına ayrılamadığını bilme

İki kare farkı

  • İfadeyi dikdörtgen olarak görme: a² − b²
  • İki kare farkını çarpanlarına ayırma
  • Bunu zihinden işlemlerde kullanma

Tam kareye tamamla

  • Tam kareye tamamlama: x² + bx + c
  • İfadeyi a(x + p)² + q biçiminde yazma: ax² + bx + c
  • Tam kareden tepe noktasını bulma

Günlük hayatta ikinci dereceden ifadeler

  • Gerçek bir durumda açılmış ve çarpanlara ayrılmış biçimi görme
  • Çarpanlara ayrılmış biçimi ve tam kareyi kullanma
  • Bir atışın en yüksek noktasını bulma